Khi bé bị thương ở nơi gửi trẻ, việc đầu tiên là sức khoẻ của bé: nắm tình trạng, quyết định có cần đưa đi khám ngay không. Việc thứ hai là ghi nhận sự việc khi mọi người còn nhớ rõ. Chuyện ai chịu trách nhiệm đến sau, và phần lớn được giải quyết bằng một cuộc trao đổi thẳng thắn với cơ sở.
Về nguyên tắc, cơ sở nhận trông bé thì có nghĩa vụ trông nom cẩn thận trong thời gian bé ở đó. Nếu bé bị thương do thiếu người trông, đồ vật nguy hiểm để trong tầm tay, hay xử lý chậm, cơ sở có trách nhiệm. Nhưng trẻ nhỏ đang tập chạy, tập leo, tập chơi với bạn, và trầy xước nhẹ có thể xảy ra ngay cả ở nơi trông rất kỹ. Bài này giúp ba mẹ phân biệt các tình huống, biết nên xin những gì, và nói chuyện với cơ sở sao cho bé được lo chu đáo mà không biến một sự cố thành cuộc đối đầu.
Khi nhận cuộc gọi báo bé bị thương
Cuộc gọi kiểu "bé bị té, ba mẹ đến được không" làm ai cũng thót tim. Câu đầu tiên nên hỏi là tình trạng bé ngay lúc này: bé có tỉnh táo, có khóc, có cử động bình thường, có chảy máu không, cô đã sơ cứu gì. Câu thứ hai là cơ sở đã gọi cấp cứu chưa, hay đề nghị ba mẹ đưa bé đi khám. Hỏi chuyện xảy ra thế nào để sau, khi đã biết bé an toàn.
Nếu tình trạng nặng, như bé lơ mơ, khó thở, chảy máu không cầm, co giật, nghi gãy xương, cơ sở cần gọi cấp cứu 115 ngay và báo ba mẹ song song, không chờ ba mẹ đến mới quyết. Ba mẹ nên hỏi trước, từ lúc đăng ký, cơ sở có đồng ý gọi cấp cứu và đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất khi không liên lạc được gia đình hay không. Quyết định này nên có sẵn trên giấy.
Với vết thương nhẹ, ba mẹ có thể đến đón sớm hoặc để bé ở lại tuỳ tình hình. Dù chọn cách nào, hãy đề nghị cô gửi ảnh vết thương ngay lúc đó, và đến khi đón thì tự xem lại. Một vết bầm nhìn qua điện thoại khác với nhìn tận mắt. Ảnh chụp lúc đó còn giúp so sánh nếu vết thương thay đổi trong những ngày sau.
Các tình huống hay gặp và việc nên làm
Bảng dưới đây chỉ để định hướng, không thay cho đánh giá của nhân viên y tế. Khi phân vân, đưa bé đi khám là lựa chọn an toàn:
| Tình huống | Cơ sở nên làm | Ba mẹ nên làm |
|---|---|---|
| Trầy xước, bầm nhẹ khi chơi | Rửa sạch, sơ cứu, ghi vào báo cáo, báo ba mẹ trong ngày | Xem vết thương khi đón, theo dõi vài ngày |
| Bị bạn cắn, cào | Tách hai bé, sơ cứu, báo cả hai gia đình, xem lại cách sắp xếp nhóm | Theo dõi vết thương; hỏi cơ sở sẽ phòng lặp lại thế nào |
| Va đầu | Theo dõi sát, báo ba mẹ ngay, ghi giờ và cách va | Theo dõi bé trong những giờ sau; đưa đi khám nếu có dấu hiệu bất thường |
| Chảy máu nhiều, vết rách sâu | Cầm máu, gọi ba mẹ, gọi cấp cứu khi cần | Đưa bé đi khám; giữ giấy tờ khám |
| Hóc dị vật, khó thở | Sơ cứu theo hướng dẫn chuẩn, gọi cấp cứu ngay | Đến thẳng nơi bé được đưa tới |
| Nghi gãy xương, đau không cử động được | Giữ yên chỗ đau, không nắn, gọi cấp cứu hoặc ba mẹ | Đưa bé đi khám; giữ giấy tờ khám |
Va đầu là tình huống ba mẹ hay xem nhẹ vì bé chỉ khóc một lúc rồi chơi tiếp. Nếu sau đó bé nôn nhiều lần, buồn ngủ bất thường, khó đánh thức, quấy khóc không dỗ được, đi đứng loạng choạng hay có biểu hiện khác lạ, hãy đưa bé đi khám ngay. Chỉ bác sĩ mới đánh giá được mức độ; ba mẹ và cô đều không nên tự kết luận.
Xin ghi nhận sự việc: những thứ nên có
Ghi nhận không phải là chuẩn bị kiện tụng. Nó giúp cả hai bên nhìn cùng một bức tranh và giúp cơ sở rút kinh nghiệm. Ba mẹ nên đề nghị, nhẹ nhàng nhưng rõ ràng:
- Bản tường trình hoặc biên bản sự cố của cơ sở: giờ xảy ra, ở đâu, bé đang làm gì, ai trông, cô đã làm gì sau đó, báo ba mẹ lúc mấy giờ.
- Lời kể của cô trực tiếp trông bé, không chỉ của người quản lý nghe lại.
- Đoạn ghi hình camera của khoảng thời gian đó, nếu có. Đề nghị cơ sở trích xuất và giữ lại sớm, vì camera thường tự ghi đè sau một thời gian.
- Ảnh vết thương chụp ngay lúc đó và những ngày sau, có ngày giờ.
- Giấy tờ khám: sổ khám, đơn thuốc, hoá đơn chi phí nếu bé được đưa đi khám.
- Tin nhắn trao đổi giữa ba mẹ và cơ sở về sự việc.
Nếu cơ sở chưa có mẫu biên bản, một tin nhắn do người quản lý gửi, tóm tắt sự việc và việc đã làm, cũng là ghi nhận dùng được. Điều đáng lo là khi cơ sở không muốn ghi lại gì, hoặc kể mỗi lúc một khác.
Trách nhiệm của cơ sở nhìn theo nguyên tắc pháp luật
Khi nhận trông bé, cơ sở cam kết một nghĩa vụ trông nom trong thời gian đó. Bộ luật Dân sự 2015 có nguyên tắc chung về bồi thường thiệt hại: người có hành vi xâm phạm sức khoẻ của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, và với thiệt hại về sức khoẻ, các khoản thường được xem xét gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi, phần thu nhập bị mất của người phải chăm sóc, và khoản bù đắp tổn thất tinh thần. Mức cụ thể tuỳ từng vụ việc, do các bên thoả thuận hoặc cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Điểm mấu chốt là lỗi. Một bé ba tuổi chạy vấp chân bạn ngã trầy đầu gối trong khi cô đang ngồi ngay đó là rủi ro bình thường của tuổi chơi; cơ sở sơ cứu và báo đúng là đã làm phần mình. Một bé hai tuổi trèo lên kệ không gắn tường, kệ đổ, trong lúc phòng chỉ có một cô trông quá nhiều trẻ, thì câu chuyện khác hẳn. Khi trao đổi, ba mẹ nên hỏi về những điều này: số người trông lúc đó, đồ vật gây thương tích, cách xử lý sau đó.
Thoả thuận dịch vụ, nếu có, cũng là căn cứ quan trọng: cơ sở cam kết những gì về sơ cứu, báo tin, chi phí khám ban đầu. Đây là lý do bài về thoả thuận gửi trẻ trong chuyên mục này khuyên ba mẹ đọc kỹ phần xử lý sự cố trước khi gửi. Khi có tranh chấp thật sự về bồi thường, ba mẹ nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi người có chuyên môn pháp lý, vì bài viết chỉ nêu nguyên tắc.
Khi bé bị một bé khác cắn, xô ngã
Cắn, cào, xô đẩy là chuyện rất hay gặp ở tuổi một đến ba, khi trẻ chưa đủ lời để nói "con muốn đồ chơi đó" hay "con không thích bạn đứng gần". Bé nhà mình hôm nay bị cắn, tuần sau có thể chính bé là người cắn. Điều này không làm vết cắn bớt đau, nhưng giúp ba mẹ nhìn sự việc bình tĩnh hơn.
Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự 2015, khi người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại trong thời gian trường học hoặc pháp nhân khác trực tiếp quản lý, thì nơi đang quản lý phải bồi thường; nếu nơi đó chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý thì trách nhiệm chuyển về cha mẹ của trẻ gây thiệt hại. Nhóm trẻ do cá nhân hay hộ kinh doanh mở có thể không được xem là pháp nhân, nên khi thật sự phải tính chuyện bồi thường thì cần tra văn bản hiện hành hoặc hỏi người có chuyên môn. Trong đời thường, ba mẹ không nên tự đi tìm gia đình bé kia để đòi. Người cần trả lời trước hết là cơ sở: lúc đó ai trông, vì sao hai bé ở gần nhau mà không ai can, và sẽ làm gì để không lặp lại.
Cơ sở cũng không nên cho ba mẹ biết tên hay thông tin của bé kia, vì đó là thông tin riêng của gia đình khác. Ba mẹ có quyền đòi biết cơ sở xử lý thế nào, nhưng không có quyền đòi danh tính. Nếu việc cắn lặp lại nhiều lần với cùng một bé, hãy đề nghị cơ sở có kế hoạch cụ thể: tách nhóm, tăng người trông ở giờ chơi tự do, trao đổi với gia đình bé kia.
Nói chuyện với cơ sở sau sự cố: trình tự nên theo
Một cuộc trao đổi tốt giúp bé được lo chu đáo và giúp cơ sở sửa chỗ hở. Một cuộc cãi vã ở cửa lớp thì thường không đi tới đâu. Thứ tự sau đây giúp giữ mọi thứ rõ ràng:
- Hẹn gặp người quản lý cơ sở, không chỉ cô trực. Chọn lúc không có trẻ khác xung quanh.
- Nghe cơ sở kể lại sự việc trước, đối chiếu với biên bản và đoạn ghi hình nếu có.
- Nêu điều ba mẹ cần: biết rõ chuyện gì đã xảy ra, chi phí khám chữa được hỗ trợ thế nào, cơ sở thay đổi gì để không lặp lại.
- Đề nghị cơ sở trả lời bằng văn bản hoặc tin nhắn những điều đã thống nhất.
- Nếu không thống nhất được, chuyển sang kênh khiếu nại như bài về khiếu nại trong chuyên mục này hướng dẫn.
Ba mẹ cũng nên nói cho cơ sở biết điều họ đã làm tốt, nếu có: cô sơ cứu nhanh, gọi báo ngay, theo dõi sát. Nhận phần tốt không làm yếu đi yêu cầu chính đáng, mà giúp cuộc trao đổi đi đúng hướng.
Bảo hiểm, chi phí và những câu nên hỏi từ trước
Một số cơ sở mua bảo hiểm tai nạn cho trẻ trong thời gian ở lớp, một số không. Ba mẹ nên hỏi ngay từ khi đăng ký: cơ sở có bảo hiểm không, bảo hiểm trả cho những gì, thủ tục yêu cầu thế nào. Bé có bảo hiểm y tế thì mang theo thông tin thẻ hoặc số định danh khi đi khám để được hưởng quyền lợi.
Câu nên hỏi thêm là chi phí khám ban đầu ai trả trước khi có sự cố trong giờ gửi. Có nơi tạm ứng rồi thoả thuận sau, có nơi đề nghị ba mẹ trả rồi xem xét hỗ trợ. Biết trước giúp ba mẹ không phải bàn chuyện tiền bạc lúc đang lo cho con.
Ba mẹ cũng nên cập nhật cho cơ sở những thông tin y tế có thể cần trong lúc gấp: bé có bệnh nền nào, có dị ứng thuốc nào, nhóm máu nếu biết, bé đang khám định kỳ ở bệnh viện nào. Những thông tin này nằm trong phiếu đăng ký, nhưng với gửi theo giờ, phiếu có thể đã cũ từ vài tháng trước. Một lần rà lại mỗi khi bé có thay đổi về sức khoẻ giúp cô và nhân viên y tế xử lý nhanh, đúng, đỡ phải gọi ba mẹ hỏi từng câu giữa lúc khẩn cấp.
Nếu nhà ở khu Quận 12 cũ và muốn hỏi trước cách xử lý khi bé bị thương, ba mẹ có thể hỏi Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School về quy trình sơ cứu, báo tin và ghi nhận sự cố ngay khi đặt lịch gửi bé.
Câu hỏi thường gặp
Bé bị trầy nhẹ ở lớp có cần làm biên bản không?
Không cần biên bản trang trọng cho vết trầy nhỏ, nhưng cơ sở nên ghi vào báo cáo cuối buổi: giờ, chỗ, cách xảy ra và cách sơ cứu. Ghi lại giúp ba mẹ theo dõi, và nếu cùng loại sự việc lặp lại nhiều lần thì có căn cứ đề nghị cơ sở thay đổi.
Nhà trẻ có phải trả tiền khám khi bé bị thương ở lớp không?
Tuỳ lỗi trong việc trông nom và thoả thuận giữa hai bên. Nếu bé bị thương do cơ sở thiếu người trông hay để vật nguy hiểm, cơ sở có trách nhiệm theo nguyên tắc bồi thường của Bộ luật Dân sự. Nhiều nơi ghi sẵn cách hỗ trợ chi phí trong điều kiện dịch vụ, nên hỏi từ trước.
Bé bị bạn cắn, có được biết tên bé kia không?
Thường là không. Thông tin của bé kia là thông tin riêng của gia đình khác. Ba mẹ có quyền biết cơ sở đã xử lý thế nào và sẽ làm gì để không lặp lại. Việc trao đổi với gia đình bé kia, nếu cần, nên để cơ sở làm cầu nối, vì sự việc xảy ra trong giờ họ đang quản lý các bé.
Bé va đầu ở lớp nhưng vẫn chơi bình thường, có cần đi khám không?
Nếu bé tỉnh táo, chơi và ăn bình thường thì thường theo dõi tại nhà, nhưng cần để ý sát trong những giờ sau. Nôn nhiều lần, buồn ngủ bất thường, khó đánh thức, quấy khóc không dỗ được hay đi đứng loạng choạng là lúc đưa bé đi khám ngay. Phân vân thì nên hỏi bác sĩ.
Cơ sở không cho xem camera lúc bé bị té thì làm sao?
Ba mẹ nên đề nghị bằng văn bản, nêu rõ thời điểm cần xem, và đề nghị cơ sở giữ lại đoạn ghi hình. Nếu cơ sở vẫn từ chối mà không có lý do chính đáng, có thể phản ánh lên cơ quan quản lý ở địa phương. Lưu ý đoạn ghi hình có trẻ khác nên cơ sở có thể chỉ cho xem tại chỗ.