Gửi trẻ theo giờ khác đi học mầm non chính khoá ở những điểm nào

Gửi trẻ theo giờ khác đi học mầm non chính khoá ở chỗ bé không có lớp, cô và bạn cố định, không theo chương trình năm học, và gia đình chỉ trả cho thời gian dùng thay vì cam kết theo tháng hay theo năm. Đổi lại, gửi theo giờ không đòi hồ sơ nhập học, không bị ràng buộc lịch khai giảng hay chỉ tiêu tuyển sinh.

Hai hình thức có khi diễn ra trong cùng một khuôn viên trường, cùng bếp, cùng sân chơi, nên ba mẹ dễ nghĩ chúng chỉ khác nhau ở cách tính tiền. Thực tế khác biệt nằm sâu hơn, ở cách bé được biết và được theo dõi. Bài này so sánh trên bảy điểm, rồi bàn khi nào ba mẹ nên cân nhắc chuyển từ gửi theo giờ sang cho bé đi học chính khoá.

Bảy điểm khác nhau, đặt cạnh nhau

Bảng dưới so hai hình thức ở dạng phổ biến. Từng cơ sở có thể khác, ba mẹ dùng bảng làm danh sách câu hỏi khi tìm hiểu:

Hai cột không phải "tốt" và "kém". Gửi theo giờ đổi sự liên tục lấy sự linh hoạt; chính khoá đổi sự linh hoạt lấy sự liên tục. Câu hỏi là gia đình đang cần thứ nào nhiều hơn trong giai đoạn này.

Cô và bạn cố định: điều ba mẹ hay đánh giá thấp

Ở lớp chính khoá, sau vài tuần cô biết bé thích ngồi cạnh ai, sợ tiếng máy xay sinh tố ở bếp, hay im lặng khi buồn ngủ. Những hiểu biết nhỏ đó giúp cô đón bé đúng cách mỗi sáng và nhận ra sớm khi bé không khoẻ. Bé cũng xây quan hệ với một người lớn ngoài gia đình, điều các nhà nghiên cứu phát triển trẻ em coi là nền tảng để trẻ cảm thấy an toàn khi xa ba mẹ.

Gửi theo giờ khó có điều đó ở mức tương đương, vì lịch của mỗi bé khác nhau. Nhưng có thể đến gần hơn bằng hai cách: gửi vào cùng ngày, cùng khung giờ mỗi tuần để gặp cùng một cô; và hỏi cơ sở có xếp cô chuyên trách cho nhóm theo giờ hay không. Một số nơi giữ cô riêng cho nhóm này, nên bé dù gửi rải rác vẫn gặp lại gương mặt quen.

Về bạn bè, bé dưới ba tuổi chơi chủ yếu cạnh nhau hơn là cùng nhau, nên bạn cố định chưa quá quan trọng. Từ khoảng ba tuổi, bé bắt đầu có bạn thân, có trò chơi chung cần thoả thuận. Lúc này một nhóm bạn ổn định có ý nghĩa rõ hơn với bé, và đó là một lý do để nhiều gia đình chuyển sang chính khoá khi bé lớn.

Ba mẹ cũng nên hiểu cô ở nhóm theo giờ làm một việc khó hơn cô chính khoá ở một điểm: mỗi ngày đón những bé mình chưa biết rõ. Vì vậy những gì ba mẹ kể lúc bàn giao, dù chỉ là bé hôm nay dậy sớm hay vừa giận anh chị ở nhà, giúp cô rất nhiều trong việc đón bé đúng cách.

Chương trình học: hoạt động trong buổi và kế hoạch theo năm

Trường mầm non chính khoá ở Việt Nam thực hiện chương trình giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, chia theo nhóm tuổi nhà trẻ và mẫu giáo, có mục tiêu theo các lĩnh vực phát triển. Cô lên kế hoạch tuần, tháng; hoạt động hôm nay nối với hoạt động tuần trước.

Gửi theo giờ không có cấu trúc liền mạch như vậy, vì không thể giả định bé có mặt từ đầu đến cuối một chủ đề. Thay vào đó, một buổi theo giờ được thiết kế để tự trọn vẹn: chơi tự do, một hoạt động có hướng dẫn như vẽ, nặn, kể chuyện, vận động, rồi ăn, ngủ nếu buổi dài. Bé vẫn học được qua chơi, nhưng không theo một lộ trình đo đếm theo năm.

Ba mẹ không nên kỳ vọng gửi theo giờ thay được chương trình mầm non; cũng không nên coi nó là "trông cho qua giờ". Ở nơi tốt, một buổi theo giờ là một buổi bé được vận động, được chơi với bạn, được người lớn có nghề trò chuyện, và với nhiều bé đó là thời gian giàu trải nghiệm hơn một buổi ở nhà trước màn hình.

Muốn biết một buổi theo giờ có thật sự được tổ chức hay không, ba mẹ hỏi cơ sở hai câu: hôm nay nhóm theo giờ có những hoạt động gì, theo thứ tự nào; và bé đến giữa buổi thì được đưa vào hoạt động nào. Nơi có tổ chức trả lời được ngay, kể được cụ thể. Nơi chỉ nói chung chung "bé chơi với các bạn" thì nhiều khả năng phần lớn thời gian là chơi tự do không có người dẫn, điều không sai nhưng nên biết trước để kỳ vọng cho đúng.

Thủ tục, tuyển sinh và chuyện chờ chỗ

Vào mầm non chính khoá, đặc biệt trường công lập ở các khu đông dân của TP.HCM, thường phải theo đợt tuyển sinh, có khi theo địa bàn cư trú, và không phải lúc nào cũng còn chỗ cho nhóm tuổi nhà trẻ. Trường tư thục linh hoạt hơn về thời điểm nhưng vẫn có hồ sơ, giấy khám sức khoẻ hay sổ tiêm chủng tuỳ yêu cầu của trường, và thường thu theo tháng.

Gửi theo giờ bỏ qua gần hết phần này. Ba mẹ đặt chỗ, khai phiếu thông tin, đưa bé đến. Đó là lý do nó hay được dùng như giải pháp trong lúc chờ: bé chưa tới tuổi vào mẫu giáo, gia đình mới chuyển nhà chưa tìm được trường, hay đang chờ đầu năm học mới.

Một lưu ý: thủ tục gọn không có nghĩa là thông tin được phép sơ sài. Dị ứng, thuốc men, người được phép đón vẫn phải khai đủ. Một số cơ sở theo giờ còn hỏi sổ tiêm chủng để biết bé đã tiêm các mũi cơ bản chưa, đó là việc nên làm chứ không phải làm khó.

Về cách trả tiền, chính khoá thường thu trọn tháng dù bé nghỉ vài ngày, có khi trừ lại tiền ăn những ngày nghỉ có báo trước; gửi theo giờ thu theo lượt hoặc theo gói đã mua. Hai cách tính này không so trực tiếp được bằng con số một ngày, vì chính khoá còn bao gồm chương trình, theo dõi và chỗ giữ cho bé cả năm. Ba mẹ chỉ cần nhớ nguyên tắc: dùng ít và không đều thì trả theo lượt hợp hơn, dùng nhiều và đều thì trả theo tháng thường hợp hơn. Chi tiết các khoản cấu thành có ở danh mục chi phí của trang.

Nếp sinh hoạt và nội quy lớp: bé gửi theo giờ phải thích nghi gì

Lớp chính khoá có nếp riêng mà bé học dần qua từng ngày: cất giày đúng ngăn, rửa tay trước khi ăn, xếp hàng ra sân, nằm đúng chỗ khi ngủ trưa, ăn xong tự mang bát ra khay. Bé đi học cả năm làm những việc này gần như theo phản xạ. Bé gửi theo giờ bước vào một nếp đang chạy, nhiều khi chưa hiểu vì sao các bạn đồng loạt đứng dậy hay đồng loạt im lặng.

Nơi gửi theo giờ có kinh nghiệm sẽ làm hai việc để bé đỡ lạc lõng. Một là giữ nếp của nhóm theo giờ đơn giản, ít quy định, lặp lại giống nhau mỗi buổi để bé gửi vài lần là nhớ. Hai là để một cô dẫn bé mới qua từng việc lần đầu, thay vì để bé tự nhìn các bạn mà bắt chước.

Giờ ăn, giờ ngủ là chỗ lệch dễ thấy nhất. Bé ở nhà ngủ trưa lúc một giờ, lớp ngủ lúc mười hai giờ; bé ở nhà ăn chậm có người đút, lớp tập cho bé tự xúc. Với gửi ngắn vài giờ, độ lệch này không đáng kể. Với gửi cả ngày, ba mẹ nên báo trước nếp ở nhà và hỏi lớp có linh động được không. Khi bé đã gửi đều đặn, có thể dịch nếp ở nhà lại gần nếp lớp một chút để những ngày gửi bé không bị mệt vì phải đổi giờ.

Điều đáng mừng là trẻ nhỏ thích nghi với nếp tập thể nhanh hơn người lớn nghĩ, miễn là nếp đó rõ ràng và người lớn kiên nhẫn. Nhiều ba mẹ ngạc nhiên khi thấy bé ở lớp tự cất dép, tự ngồi vào bàn, những việc ở nhà bé chưa chịu làm.

Khi nào nên cân nhắc chuyển từ gửi theo giờ sang đi học chính khoá

Nhiều gia đình bắt đầu bằng gửi theo giờ rồi dần nhận ra mình cần nhiều hơn. Những tín hiệu sau cho thấy đã tới lúc tìm hiểu chỗ học cố định:

• Số giờ gửi mỗi tuần tăng đều và đã chiếm phần lớn các ngày làm việc trong nhiều tháng liên tiếp.
• Bé hỏi về một bạn hay một cô cụ thể và buồn khi lần gửi sau không gặp lại; bé đang cần sự ổn định của một nhóm.
• Bé từ khoảng ba tuổi, giai đoạn mẫu giáo, bắt đầu hưởng lợi rõ từ chương trình có tính liên tục và từ một nhóm bạn cố định.
• Gia đình muốn được theo dõi phát triển của bé qua trao đổi định kỳ với cô, chứ không chỉ báo cáo từng buổi.
• Lịch làm của ba mẹ đã ổn định, không còn nhiều ngày đột xuất như trước.

Ngược lại, nhiều gia đình giữ cả hai: bé học chính khoá năm ngày, và dùng gửi theo giờ những ngày trường nghỉ lễ, nghỉ hè, hay khi cần đón muộn hơn giờ trường. Hai hình thức bổ trợ nhau tốt khi bé đã quen một khuôn viên.

Gửi theo giờ như bước đệm và cách để bước chuyển nhẹ nhàng

Bé đã quen gửi theo giờ thường bước vào lớp chính khoá dễ hơn bé chưa từng xa nhà, vì bé đã biết chia tay ba mẹ rồi được đón về, đã quen ăn ở lớp, ngủ trưa ở lớp. Nếu nơi gửi theo giờ và trường chính khoá là cùng một khuôn viên, bé còn quen sẵn phòng ốc, sân chơi, có khi quen cả vài cô.

Dù vậy, chuyển sang chính khoá vẫn là một thay đổi với bé: lớp đông hơn, nếp chặt hơn, ngày nào cũng đi. Một vài cách giúp bước chuyển nhẹ: tuần đầu cho bé về sớm hơn giờ đón chung; kể với bé về cô mới bằng tên; giữ món đồ quen bé hay mang theo khi gửi theo giờ; và báo cho cô chủ nhiệm biết bé đã từng gửi theo giờ ở đâu, bé thích hoạt động nào.

Ba mẹ đang cân nhắc giữa hai hình thức có thể đọc thêm về tuyển sinh chính khoá ở trang của trường mầm non; còn nếu cần một nơi gửi theo giờ trong khuôn viên trường để bé làm quen trước, có thể tham khảo Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School và đăng ký qua form trên trang.

Câu hỏi thường gặp

Gửi theo giờ có được tính là đã đi học mầm non không?

Không theo nghĩa hồ sơ học tập. Bé gửi theo giờ không có kết quả theo dõi theo chương trình năm học như bé học chính khoá. Về trải nghiệm, bé đã quen môi trường lớp học, điều có ích khi bé vào trường.

Bé gửi theo giờ có học cùng lớp với bé chính khoá không?

Tuỳ cơ sở. Có nơi tách nhóm theo giờ riêng, có nơi ghép vào lớp chính khoá khi còn chỗ. Ba mẹ nên hỏi rõ, vì ghép lớp ảnh hưởng tới tỷ lệ cô trên trẻ và tới nếp của lớp chính khoá.

Có thể gửi theo giờ cả năm thay cho đi học không?

Về thủ tục thì được ở nhiều nơi, nhưng nếu bé đi gần như mỗi ngày, gia đình nên cân nhắc chỗ học cố định để bé có cô và bạn quen, có chương trình liên tục và thường tiết kiệm hơn so với trả theo lượt.

Trường công lập có nhận gửi theo giờ không?

Trường công lập thường nhận trẻ theo năm học, giờ giấc theo quy định chung, ít khi có khung gửi theo giờ. Gửi theo giờ phổ biến hơn ở trường tư thục và các cơ sở trông giữ trẻ. Ba mẹ hỏi trực tiếp trường gần nhà để biết chính xác.

Bé đang học chính khoá có gửi thêm theo giờ được không?

Được ở những nơi nhận trẻ ngoài. Nhiều gia đình gửi thêm vào cuối tuần, ngày lễ hay mùa hè. Nếu được gửi ở chính trường bé đang học thì bé đỡ phải làm quen chỗ mới.

Chuyển sang chính khoá giữa năm học có khó không?

Với trường tư thục thường linh hoạt hơn, có thể nhận giữa năm nếu còn chỗ. Với bé, vào giữa năm nghĩa là nhóm bạn đã quen nhau, nên những tuần đầu cô và ba mẹ cần để ý giúp bé hoà nhập.