Khi đến xem nơi gửi trẻ, ba mẹ nên đi theo đường bé sẽ đi trong một buổi: từ cổng vào phòng chơi, chỗ ăn, chỗ ngủ, nhà vệ sinh, rồi nhìn những nơi bé không được tới như cầu thang, bếp, ban công. Ba mươi phút là đủ để thấy phòng có an toàn trong tầm tay bé không, cô nói chuyện với trẻ ra sao, và cơ sở có thoải mái cho ba mẹ nhìn hay không.
Buổi đến xem cho ba mẹ thấy những thứ cuộc gọi không cho thấy được. Một nơi trả lời điện thoại rất tốt vẫn có thể có cửa ban công mở toang, ổ điện thấp không che, hay chỗ ngủ chật chội. Bài này đưa ra lộ trình xem từng khu, những điểm nguy hiểm hay bị bỏ sót, cách quan sát người trông, và những câu nên hỏi ngay tại chỗ.
Chọn giờ đến xem và cách xin phép
Thời điểm đến xem quyết định ba mẹ thấy được gì. Nên đến đúng khung giờ định gửi bé. Định gửi buổi chiều thì đi xem buổi chiều; định gửi sáng thứ Bảy thì cố gắng xem một sáng thứ Bảy. Lớp lúc chín giờ sáng ngày thường, khi trẻ đang hoạt động có tổ chức, trông rất khác lớp lúc năm giờ chiều khi trẻ mệt, ba mẹ đến đón dồn dập và cô đã làm việc cả ngày.
Gọi hẹn trước là phép lịch sự và giúp cơ sở sắp xếp người dẫn. Một số nơi không cho người ngoài vào phòng trẻ trong giờ học để bảo vệ trẻ, điều này hợp lý. Họ có thể đề nghị ba mẹ đứng ngoài cửa kính, xem qua camera ở quầy, hoặc vào lúc trẻ đang ngủ. Ba mẹ nên chấp nhận các cách đó, chỉ cần được nhìn thấy lớp thật đang vận hành chứ không phải một căn phòng trống được dọn sẵn.
Ba mẹ nên mang theo một danh sách ngắn những gì muốn xem và muốn hỏi, rồi đánh dấu trong lúc đi. Khi đứng trong một căn phòng đầy trẻ con, tiếng cười, tiếng khóc, người lớn rất dễ bị cuốn vào cảm xúc mà quên mất mình định nhìn gì. Danh sách giúp buổi xem có trọng tâm, và giúp so được nơi này với nơi khác bằng cùng một thước đo, thay vì bằng ấn tượng đầu tiên.
Nếu được, ba mẹ đi cùng người sẽ đưa đón bé thường xuyên, chẳng hạn ông bà hay người giúp việc. Người đó cần biết cổng ở đâu, gửi xe chỗ nào, bàn giao bé với ai. Nhiều sự cố nhỏ ở khâu đón trả xảy ra chỉ vì người đến đón lần đầu không biết quy trình.
Lộ trình 30 phút: từng khu nhìn gì
Bảng dưới chia buổi xem thành sáu chặng. Thời gian chỉ là gợi ý; ba mẹ có thể đứng lâu hơn ở khu bé sẽ dành nhiều thời gian nhất:
| Chặng | Thời gian | Nhìn gì |
|---|---|---|
| Cổng và lối vào | 3 phút | Có người trực không; cửa có khoá hay chốt cao ngoài tầm tay trẻ; ai cũng đi thẳng vào được hay phải qua quầy |
| Phòng chơi | 10 phút | Đồ chơi theo tuổi; đồ vật nhỏ có để trên cao không; góc bàn, kệ có bị bọc hay bo tròn; kệ có bắt chặt vào tường |
| Chỗ ăn | 3 phút | Bàn ghế đúng cỡ trẻ; nước nóng, ấm đun để ở đâu; khăn, chén muỗng riêng từng bé |
| Chỗ ngủ | 4 phút | Nệm, gối riêng; khoảng cách giữa các bé; nôi cho bé nhỏ; có người trông khi trẻ ngủ không |
| Nhà vệ sinh | 4 phút | Bồn thấp cho trẻ; sàn khô, chống trơn; xà phòng rửa tay; hoá chất tẩy rửa cất ở đâu |
| Khu bé không được tới | 6 phút | Cầu thang có cửa chặn; ban công, cửa sổ có song chắn; bếp tách biệt; lối thoát nạn, bình chữa cháy |
Đừng ngại cúi xuống. Nhiều điểm nguy hiểm chỉ hiện ra khi nhìn từ độ cao của một đứa trẻ: ổ điện sát sàn, dây rèm buông thõng, chân bàn kim loại sắc, đồ vật nhỏ rơi dưới gầm kệ. Ba mẹ ngồi thấp xuống một phút ở giữa phòng chơi sẽ thấy căn phòng theo cách bé thấy.
Những điểm nguy hiểm hay bị bỏ sót
Phần lớn cơ sở đã để ý những thứ dễ thấy như dao kéo hay thuốc men. Danh sách dưới là những thứ hay lọt qua, kể cả ở những nơi chỉn chu:
- Dây rèm, dây màn cửa: dây buông thõng ở tầm với của trẻ có nguy cơ quấn cổ. Nên được buộc gọn lên cao hoặc dùng loại không dây.
- Đồ vật nhỏ: pin cúc áo của đồ chơi điện tử, nam châm, hạt cườm, nắp bút. Pin cúc áo nuốt phải là cấp cứu nguy hiểm; hỏi xem đồ chơi có ngăn pin vặn vít không.
- Túi ni lông: túi đựng đồ của các bé treo thấp, túi rác không có nắp.
- Nước: xô, chậu nước lau nhà, bồn chứa trong nhà vệ sinh. Trẻ nhỏ có thể gặp nguy hiểm trong lượng nước rất ít.
- Kệ và tủ không bắt vít vào tường: trẻ leo lên ngăn kéo, kệ đổ đè lên.
- Cửa có bản lề kẹp tay: cửa phòng nặng không có miếng chặn, cửa tủ đóng sập.
- Đồ nóng: bình nước nóng, ấm siêu tốc, ly cà phê của người lớn đặt trên bàn thấp.
Thấy một hai điểm trong số này không có nghĩa là bỏ ngay. Ba mẹ nên nhắc với người dẫn và xem họ phản ứng thế nào. Nơi cầu thị sẽ cảm ơn và sửa; nơi phòng thủ hoặc gạt đi bằng câu "các bé biết rồi, không đụng đâu" thì đáng để cân nhắc, vì cách họ đón nhận góp ý cũng là cách họ sẽ đón nhận phản ánh của ba mẹ sau này.
Quan sát người trông: năm phút nói nhiều hơn mọi tờ giới thiệu
Mắt cô ở đâu. Trong năm phút quan sát, cô có đang nhìn trẻ hay đang nhìn điện thoại, nói chuyện với đồng nghiệp, làm việc giấy tờ? Có lúc nào cả phòng không có người lớn nào nhìn trẻ không?
Giọng cô với trẻ. Cô có ngồi xuống ngang tầm mắt bé khi nói chuyện không, có gọi tên bé không. Quát tháo, doạ dẫm, so sánh trẻ với nhau là dấu hiệu không tốt, kể cả khi lớp trông ngăn nắp.
Cách cô xử lý tình huống nhỏ. Hai bé giành đồ chơi, một bé khóc, một bé làm đổ nước. Cô can thiệp nhanh, bình tĩnh, giải thích cho trẻ hay chỉ ra lệnh và la mắng?
Trẻ phản ứng với cô thế nào. Trẻ có tự nhiên đến gần cô, kéo tay cô chỉ thứ gì đó, hay né tránh, im lặng khi cô đi qua? Trẻ không biết diễn, nên phản ứng của chúng đáng tin.
Có ai để ý tới khách lạ không. Ba mẹ đang đứng trong phòng; có cô nào hỏi ba mẹ là ai, đi cùng ai không? Một nơi để ý tới người lạ là nơi bảo vệ trẻ tốt.
Phòng cháy và lối thoát nạn: nhìn gì khi không phải chuyên gia
Ba mẹ không cần biết quy chuẩn phòng cháy để nhận ra những điều cơ bản. Cơ sở có trẻ nhỏ phải bảo đảm điều kiện phòng cháy, chữa cháy theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và các quy chuẩn kèm theo; việc thẩm định chi tiết là của cơ quan chức năng. Phần của ba mẹ là nhìn bằng con mắt thường: nếu có cháy lúc bé đang ngủ trưa, các cô có đưa được tất cả trẻ ra ngoài nhanh không.
Hãy nhìn số lối ra. Một căn nhà phố nhiều tầng chỉ có một cầu thang và một cửa chính, với lớp trẻ ở tầng trên cùng, là điều nên hỏi kỹ. Nhìn cửa sổ, ban công có bị bít kín bằng khung sắt không có lối mở khi khẩn cấp không. Nhìn hành lang, cầu thang có bị chất xe máy, đồ đạc làm chật lối đi không. Nhìn bình chữa cháy có ở vị trí dễ lấy, còn hạn kiểm tra không.
Nhà phố ở TP.HCM thường để xe máy ở tầng trệt, ngay lối ra vào. Đây là điểm đáng để ý vì cháy xe máy ở tầng trệt có thể chặn lối thoát duy nhất của những người ở tầng trên. Ba mẹ có thể hỏi cơ sở xe được để ở đâu, có sạc xe điện trong nhà không, và trẻ ở tầng nào. Những câu này không làm khó ai, nhưng câu trả lời giúp ba mẹ hình dung tình huống xấu nhất.
Câu hỏi cuối là cơ sở đã từng tập thoát nạn với trẻ chưa. Trẻ nhỏ không tự đi ra theo hiệu lệnh; các cô cần biết ai bế bé nào, ai đếm trẻ ở điểm tập trung. Nơi đã tập thì trả lời được cụ thể.
Hỏi tại chỗ: những câu chỉ hỏi được khi đứng trong phòng
Một số câu hỏi có ý nghĩa hơn khi ba mẹ đang đứng trước thứ cần hỏi. Đứng ở chỗ ngủ, hỏi bé nhỏ ngủ ở đâu, ai ngồi trông khi trẻ ngủ, có kiểm tra bé định kỳ trong giấc ngủ không. Đứng ở cầu thang, hỏi cửa chặn có luôn đóng không, ai chịu trách nhiệm đóng. Đứng ở cửa phòng, hỏi khi có báo cháy thì trẻ được đưa ra theo lối nào, lần gần nhất cơ sở tập thoát nạn là khi nào.
Đứng ở nhà vệ sinh, hỏi bé chưa bỏ tã được thay ở đâu, cô có rửa tay sau mỗi lần thay không, tã bẩn bỏ vào đâu. Đứng ở khu ăn, hỏi đồ ăn ba mẹ gửi được cất ở đâu, có ghi tên không, sữa pha xong để bao lâu thì bỏ. Những câu này nghe vụn vặt, nhưng câu trả lời cho biết cơ sở đã nghĩ tới chi tiết hay chưa.
Ba mẹ cũng nên hỏi về những gì không thấy được trong lúc xem: nước uống lấy từ đâu, đồ chơi được lau rửa khi nào, khi có trẻ ốm trong ngày thì làm gì. Không cần hỏi hết; chọn những câu liên quan tới độ tuổi và thời gian gửi của bé.
Sau buổi xem: đánh giá thế nào cho công bằng
Không nơi nào hoàn hảo. Một phòng có vài món đồ chơi cũ, sơn tường bong một góc không ảnh hưởng tới an toàn. Ngược lại, một phòng mới tinh, đầy đồ chơi đẹp mà cửa ban công không có song chắn hay cô cả buổi cầm điện thoại thì đáng lo hơn nhiều. Khi đánh giá, ba mẹ nên tách ra hai loại: những thứ thuộc về an toàn và người trông, phải đạt; những thứ thuộc về tiện nghi và thẩm mỹ, có thì tốt.
Nếu đi xem hai nơi, ba mẹ thử so cùng một khu ở hai nơi với nhau: chỗ ngủ nơi nào thoáng hơn, nhà vệ sinh nơi nào khô và sạch hơn, cô ở nơi nào nhìn trẻ nhiều hơn. So từng khu dễ hơn so cảm giác chung, và giúp ba mẹ nói được lý do vì sao chọn nơi này thay vì nơi kia khi bàn với người nhà.
Cũng nên tin vào cảm giác của mình, nhưng kiểm lại cảm giác đó bằng điều đã thấy. "Thấy không yên tâm" là tín hiệu cần gọi tên: vì cô ít nói, vì phòng tối, vì không ai hỏi mình là ai? Gọi tên được thì biết đó là điều cần hỏi thêm hay là lý do để chọn nơi khác.
Nếu ba mẹ ở khu Quận 12 cũ, có thể hẹn đến xem lớp của Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School vào đúng khung giờ định gửi, mang theo lộ trình trong bài để tự kiểm từng khu trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Cơ sở không cho vào phòng trẻ khi đi xem có phải là đáng ngờ không?
Không nhất thiết. Nhiều nơi hạn chế người lạ vào phòng trẻ trong giờ học để bảo vệ trẻ và giữ nề nếp lớp. Điều quan trọng là họ có cách khác cho ba mẹ xem lớp thật như cửa kính, camera tại quầy hay giờ trẻ ngủ. Từ chối hoàn toàn mọi cách xem mới là điều nên hỏi lại.
Có nên mang bé theo khi đi xem không?
Có thể, nếu bé đủ lớn để làm quen. Mang bé theo giúp ba mẹ thấy bé phản ứng với không gian và cô thế nào. Tuy vậy, ba mẹ sẽ khó quan sát kỹ khi phải trông bé. Nếu được, đi xem một lần không có bé, rồi đưa bé đến làm quen ở lần sau.
Phòng không có điều hoà có phải là không đạt không?
Điều hoà là tiện nghi, không phải tiêu chí an toàn. Điều cần là phòng thoáng, không quá nóng, có quạt an toàn được treo cao hoặc có lồng bảo vệ, trẻ được uống nước đủ. Với TP.HCM nắng nóng, ba mẹ nên hỏi cách cơ sở giữ phòng mát vào buổi trưa.
Nhìn thấy một điểm nguy hiểm thì nên nói thẳng không?
Nên nói, một cách nhẹ nhàng và cụ thể. Ví dụ "dây rèm ở góc này hơi thấp so với tầm tay các bé". Cách cơ sở đón nhận góp ý cho ba mẹ biết họ có cầu thị không, và cũng giúp các bé khác đang học ở đó.
Có nên đi xem lại sau khi đã gửi bé một thời gian?
Nên, nhất là khi gửi thường xuyên. Mỗi lần đón bé là một lần xem nhanh. Thỉnh thoảng đến sớm hơn giờ hẹn mười lăm phút cũng giúp ba mẹ thấy lớp vận hành bình thường khi không có ai báo trước.