Khi ba mẹ đón bé trễ hơn giờ kết thúc gói, phần lớn cơ sở gửi trẻ theo giờ tính phí quá giờ, thường theo từng khoảng thời gian như mỗi mười lăm phút, ba mươi phút hay mỗi giờ, đôi khi có vài phút chờ không tính. Đón trễ thường xuyên thì chọn gói dài hơn có thể rẻ và nhẹ đầu hơn trả phí quá giờ.
Ở TP.HCM, giờ tan tầm kẹt xe, mưa lớn chiều mùa mưa, cuộc họp kéo dài là những lý do rất thật khiến ba mẹ về muộn. Đón trễ một lần là chuyện ai cũng gặp; vấn đề là biết cơ sở tính thế nào, báo ra sao để cô sắp xếp, và giúp bé không phải ngồi chờ trong lo lắng.
Bài không nêu mức phí của nơi nào; ví dụ tính toán bên dưới là ví dụ giả định.
Vì sao đón trễ lại tính phí?
Khi gói của bé kết thúc, ca làm của cô cũng thường kết thúc theo lịch đã xếp. Nếu ba mẹ chưa tới, cô phải ở lại, có khi chỉ để trông một bé duy nhất. Với giờ tối, cơ sở còn phải giữ bảo vệ, giữ đèn và máy lạnh, và nếu quá giờ đóng cửa thì đó là giờ làm thêm của cô theo luật lao động. Phí quá giờ là để trả cho khoảng thời gian đó.
Lý do thứ hai là an toàn. Một bé ở lại cuối ngày, khi các bạn đã về hết, cần có ít nhất một người lớn tỉnh táo ở bên. Nhiều nơi quy định không để một cô ở lại một mình với một bé quá lâu, nên đôi khi phải giữ hai người. Khoản phí cũng có tác dụng nhắc ba mẹ đón đúng giờ, vì đón trễ ảnh hưởng tới cả kế hoạch của cô.
Lý do thứ ba ít được nói ra: những phút chờ là những phút khó với bé. Bé thấy các bạn lần lượt được đón, còn mình ở lại, dễ buồn và hỏi liên tục "ba mẹ đâu". Phí quá giờ không bù được cảm giác này, nhưng hiểu nó giúp ba mẹ ưu tiên đón đúng giờ, và khi buộc phải trễ thì báo sớm để cô kịp trấn an bé.
Vì vậy ba mẹ nên coi phí quá giờ là chi phí cho một tình huống ngoài kế hoạch, không phải một lựa chọn thường xuyên. Nếu trễ trở thành chuyện hằng tuần, nên đổi gói hoặc đổi cách đón.
Các cách tính phí quá giờ thường gặp
Mỗi cơ sở có cách tính riêng. Bảng dưới gom những kiểu thường gặp và điều ba mẹ cần hỏi với từng kiểu. Ví dụ là ví dụ giả định:
| Kiểu tính | Cách hiểu | Ví dụ giả định | Cần hỏi |
|---|---|---|---|
| Theo khoảng thời gian | Mỗi khoảng 15 hay 30 phút tính một mức | Trễ 20 phút, khoảng 15 phút thì tính hai khoảng | Khoảng bao nhiêu phút, làm tròn lên hay xuống |
| Theo giờ | Mỗi giờ quá tính một mức, chưa đủ giờ cũng tính tròn | Trễ 40 phút tính một giờ | Có tính tỷ lệ theo phút không |
| Có thời gian chờ không tính | Vài phút đầu được miễn, sau đó mới tính | Miễn 10 phút, trễ 25 phút tính 15 phút | Thời gian chờ bao lâu, áp dụng mỗi lần hay giới hạn số lần |
| Chuyển lên gói kế tiếp | Trễ quá một mức thì tính như gói dài hơn | Gói ngắn quá nhiều thành gói dài | Trễ bao lâu thì chuyển gói |
| Sau giờ đóng cửa | Mức riêng, thường cao hơn | Ngoài khung mở cửa tính mức khác | Giờ đóng cửa chính xác là mấy giờ |
Ba mẹ để ý cách làm tròn. "Mỗi ba mươi phút" làm tròn lên nghĩa là trễ năm phút sau mốc đã thành một khoảng. Biết điều này, ba mẹ dự trù thời gian đi đường sát hơn và hiểu khoản phí khi thanh toán, không cảm thấy bị tính oan.
Vì sao ba mẹ ở TP.HCM hay đón trễ, và dự phòng thế nào
Đón trễ hiếm khi do ba mẹ chủ quan. Ở TP.HCM, quãng đường vài cây số giờ tan tầm có thể mất gấp đôi, gấp ba thời gian so với giờ thấp điểm. Những tuyến nối khu Quận 12 cũ với trung tâm và các khu văn phòng thường đông vào cuối chiều; mưa lớn mùa mưa có lúc làm ngập một số đoạn đường, xe đi chậm hẳn. Thêm một cuộc họp kéo dài mười lăm phút là đủ để trễ.
Cách dự phòng thực tế nhất là chọn giờ kết thúc gói không sát giờ tan làm. Nếu ba mẹ tan làm lúc năm giờ và đường về mất khoảng ba mươi phút lúc bình thường, giờ đón nên tính rộng hơn nhiều so với năm giờ ba mươi, nhất là vào mùa mưa. Khoảng thời gian rộng này có thể làm gói dài hơn một chút, nhưng thường vẫn dễ chịu hơn trả phí quá giờ và lo lắng trên đường.
Cách thứ hai là chọn nơi gửi gần chỗ làm hoặc nằm trên đường về, thay vì gần nhà nhưng ngược hướng. Mỗi lựa chọn có lợi riêng: gần nhà thì người thân dễ đón thay, gần chỗ làm thì ba mẹ chủ động hơn.
Cách thứ ba là có sẵn người đón dự phòng — ông bà, cô dì, hàng xóm thân — đã được đăng ký với cơ sở từ trước. Ngày nào kẹt, một tin nhắn là có người đón thay, bé không phải chờ.
Bé ở lại sau giờ: cô làm gì và bé cảm thấy thế nào?
Ở một cơ sở chu đáo, khi ba mẹ báo trễ, cô sẽ cho bé biết theo cách bé hiểu được: "ba đang trên đường, kẹt xe nên tới hơi muộn, mình chơi thêm một chút nhé". Cô giữ bé trong hoạt động nhẹ như đọc truyện, xếp hình, vẽ, cho bé ăn nhẹ nếu đã tới giờ, và không để bé ngồi một mình nhìn ra cửa.
Bé phản ứng khác nhau theo tuổi và theo mức quen nơi gửi. Bé nhỏ có thể không để ý nếu đang được bế, được chơi. Bé ba bốn tuổi trở lên thường nhận ra mình là người về cuối, dễ buồn, có bé khóc. Bé mới gửi lần đầu hay lần thứ hai nhạy cảm nhất, vì chưa tin chắc ba mẹ sẽ quay lại.
Điều giúp bé nhiều nhất là sự nhất quán. Nếu ba mẹ hứa "ăn xế xong là mẹ tới" thì cố tới đúng như vậy; khi buộc phải trễ, gửi lời qua cô để cô nói lại với bé. Lúc đón, ba mẹ xin lỗi bé ngắn gọn và thật lòng, không cần giải thích dài, rồi ôm bé. Trên đường về, hỏi bé đã chơi gì trong lúc chờ, để bé kể về khoảng thời gian đó như một phần bình thường của buổi gửi chứ không phải lúc bị bỏ lại.
Nếu trễ thường xuyên, bé có thể bắt đầu lo lắng từ giữa buổi, khó tập trung chơi, hỏi giờ liên tục. Đó là dấu hiệu nên đổi gói hoặc đổi cách đón, vì chi phí lúc này không chỉ là tiền.
Chọn gói dài hơn hay chịu phí quá giờ: ví dụ giả định
Giả sử gói 3 giờ là 60 đơn vị, gói 6 giờ là 100 đơn vị, phí quá giờ 10 đơn vị cho mỗi khoảng 30 phút. Bảng xét các mức trễ khác nhau so với gói 3 giờ. Các số đều là ví dụ giả định:
| Tình huống | Gói 3 giờ cộng phí quá giờ | Gói 6 giờ | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Đúng 3 giờ | 60 | 100 | Gói 3 giờ |
| Trễ 30 phút | 70 | 100 | Gói 3 giờ, nếu chỉ thỉnh thoảng |
| Trễ 1 giờ | 80 | 100 | Cân nhắc, tuỳ mức thường xuyên |
| Trễ 1 giờ 30 phút | 90 | 100 | Gần ngang, gói dài nhẹ đầu hơn |
| Trễ 2 giờ trở lên | từ 100 trở lên | 100 | Gói 6 giờ |
Ví dụ cho thấy khi thời gian thực tế thường vượt gói ngắn hơn một tiếng, gói dài bắt đầu hợp lý, chưa kể chuyện bé không phải chờ và ba mẹ không phải vội trên đường. Nhiều nơi còn chuyển thẳng lên gói kế tiếp khi trễ quá một mức, nên ba mẹ hỏi rõ trước. Ở chiều ngược lại, nếu ba mẹ chỉ trễ vài lần mỗi tháng, giữ gói ngắn và chịu phí quá giờ khi cần vẫn là lựa chọn hợp lý.
Giảm số lần đón trễ: chuẩn bị từ đầu tuần
Xem lịch họp và lịch ca trước. Đầu tuần, ba mẹ nhìn những ngày có họp cuối chiều, ngày dễ phải ở lại, rồi đặt gói dài hơn hoặc phân công người đón cho đúng những ngày đó, thay vì đặt mọi ngày một gói như nhau.
Chia ai đón ngày nào. Nếu cả ba và mẹ đều có thể đón, thống nhất ngày nào ai phụ trách và ai là người dự phòng. Hai người cùng nghĩ "chắc người kia đón" là nguyên nhân trễ phổ biến không kém kẹt xe.
Theo dõi thời tiết mùa mưa. Mùa mưa ở TP.HCM thường có mưa lớn vào buổi chiều. Ngày có mưa lớn, ba mẹ xuất phát sớm hơn hoặc báo trước với cơ sở khả năng trễ, đừng đợi kẹt giữa đường mới nhắn.
Đặt nhắc giờ trên điện thoại. Một nhắc giờ trước giờ đón đủ xa để còn kịp đi, tính cả thời gian đi đường giờ cao điểm, giúp ba mẹ không bị cuốn vào việc tới phút chót.
Đăng ký người đón dự phòng từ trước. Ông bà, cô dì, người hàng xóm thân được đăng ký sẵn với cơ sở là "bảo hiểm" rẻ nhất cho những ngày bất ngờ. Đăng ký một lần, dùng khi cần.
Ghi lại những lần trễ. Cuối tháng nhìn lại: trễ bao nhiêu lần, vào ngày nào, vì sao. Nếu trễ dồn vào một ngày cố định trong tuần, đổi gói riêng cho ngày đó là cách giải quyết gọn nhất.
Khi biết mình sẽ trễ: báo thế nào cho đúng
Ngay khi thấy có khả năng trễ, ba mẹ làm theo trình tự sau. Báo sớm vài phút giúp cô sắp xếp và giúp bé yên tâm hơn nhiều:
- Nhắn hoặc gọi cho cơ sở ngay khi biết, không đợi tới giờ đón.
- Nói giờ tới dự kiến thật, nên cộng thêm một khoảng dự phòng thay vì hứa sát.
- Nhờ cô nói lại với bé bằng lời đơn giản, ba mẹ đang trên đường.
- Nếu trễ nhiều, gọi người đón dự phòng đã đăng ký với cơ sở, báo cơ sở tên người đó.
- Hỏi bé có cần ăn nhẹ thêm không nếu đã quá giờ ăn xế.
- Khi tới, cảm ơn cô và hỏi phí quá giờ tính thế nào để thanh toán rõ ràng.
Với người đón thay, cơ sở sẽ kiểm danh tính theo quy trình đã thoả thuận. Ba mẹ nhắn cho cơ sở tên và đặc điểm nhận dạng của người đón thay ngay khi nhờ, để cô chuẩn bị. Ba mẹ đừng nhờ người chưa đăng ký tới đón và mong cô "linh động", vì một nơi làm đúng sẽ không giao bé, và đó là điều ba mẹ nên mừng. Chuyên mục quyền lợi và an toàn pháp lý có bài riêng về uỷ quyền người đón.
Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School mở từ sáng sớm đến tối mọi ngày, nhận bé từ 6 tháng đến 6 tuổi theo gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày ở các cơ sở Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp, An Phú Đông. Khi điền form đăng ký, ba mẹ ghi giờ đón dự kiến thật sát với lịch đi lại của mình; nếu hay về muộn, nói rõ ở phần ghi chú để nhà trường tư vấn gói phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Đón bé trễ 5 phút có bị tính phí không?
Tuỳ cơ sở. Một số nơi có vài phút chờ không tính, một số tính ngay từ phút đầu sau giờ kết thúc gói. Ba mẹ hỏi rõ thời gian chờ và cách làm tròn khi đặt lịch, để không bất ngờ lúc thanh toán.
Kẹt xe, mưa ngập có được miễn phí quá giờ không?
Phần lớn cơ sở không miễn vì cô vẫn phải ở lại, nhưng một số nơi linh động với lần trễ đột xuất có báo trước, nhất là khi mưa lớn diện rộng. Ba mẹ báo sớm và nói thật, đừng mặc định sẽ được miễn.
Đón trễ nhiều lần có bị cơ sở từ chối nhận bé không?
Có nơi quy định nếu đón trễ thường xuyên thì sẽ trao đổi để đổi gói hoặc thay đổi cách đón, hiếm khi từ chối ngay. Ba mẹ chủ động nói với cơ sở về lịch đi lại thật để chọn gói phù hợp từ đầu.
Nhờ người khác đón thay khi trễ được không?
Được, nếu người đó đã được ba mẹ đăng ký với cơ sở theo quy trình, thường có tên, số giấy tờ và ảnh. Không đăng ký trước thì một nơi làm đúng sẽ không giao bé, dù ba mẹ gọi điện xác nhận.
Bé ở lại sau giờ có được ăn tối không?
Nhiều cơ sở cho bé ăn nhẹ hoặc ăn tối nếu đã tới giờ, có nơi tính thêm suất ăn. Ba mẹ báo trễ sớm để cô kịp chuẩn bị, và nói rõ bé có dị ứng hay ăn kiêng gì nếu cô chưa biết.
Có nên chọn gói dài hơn cho chắc không?
Nếu thời gian thực tế của ba mẹ thường vượt gói ngắn hơn khoảng một giờ, chọn gói dài thường hợp lý hơn, vừa tiền tương đương vừa đỡ áp lực cho cả nhà. Nếu chỉ trễ thỉnh thoảng, giữ gói ngắn vẫn được.