Gửi bé cả ngày ở lớp theo giờ nhiều hôm trong tuần vẫn ổn với nhiều bé, nếu ba mẹ giữ được ba thứ: giấc ngủ đêm đủ trước mỗi ngày dài, nếp ăn ngủ ở lớp và ở nhà không lệch nhau, và một quãng gắn kết ngắn nhưng đều đặn mỗi tối. Một ngày dài đơn lẻ hiếm khi là vấn đề; cái khó nằm ở mệt tích lại qua cả tuần và thời gian bên ba mẹ bị co lại.
Tình huống này hay gặp ở gia đình ba mẹ cùng đi làm giờ hành chính hoặc làm ca, ông bà không ở gần, bé chưa vào được trường mầm non chính khoá hoặc gia đình cần khung giờ dài hơn trường mở. Bài này nói ngày dài ở lớp chia nhịp ra sao, chỗ nào dễ tích mệt khi lặp lại, ba mẹ dặn gì để cô giữ nhịp cho bé suốt tuần, giữ gắn kết buổi tối thế nào, và khi nào nên điều chỉnh lịch gửi.
Một ngày dài khác nhiều ngày dài liền nhau ở chỗ nào
Một ngày dài là hai buổi chơi, nhiều bữa ăn, một giấc trưa và một quãng chờ cuối ngày; bé mệt thì tối đó ngủ bù là hồi lại. Nhiều ngày dài liền nhau thì khác: nếu tối nào bé cũng ngủ muộn vì về nhà trễ, sáng nào cũng dậy sớm để đi gửi, phần thiếu ngủ cộng dồn qua từng hôm, và đến cuối tuần bé mệt hơn hẳn đầu tuần. Gửi đều cả ngày gần giống bé đi học mầm non chính khoá, chỉ khác là bạn cùng lớp và cô có thể thay đổi nhiều hơn.
Điểm khó thứ nhất là sức. Trẻ nhỏ cần nghỉ xen kẽ, nhưng ở nơi đông và vui, bé thường không biết tự dừng. Bé chơi hết sức buổi sáng, ngủ chưa đủ buổi trưa, rồi đến chiều muộn thì mệt mà không biết nói mệt, chỉ biểu hiện bằng khóc, giành đồ, bám cô.
Điểm khó thứ hai là quãng cuối ngày. Khi các bạn lần lượt được đón, lớp vắng dần, bé còn lại dễ ngóng cửa. Lúc đó nhịp của lớp cũng chậm lại, cô có thời gian chú ý từng bé nhiều hơn, nhưng bé vẫn có thể buồn vì thấy bạn về trước mình. Ba mẹ biết trước hai điểm này thì dặn cô và chuẩn bị cho bé tốt hơn.
Nhịp của một ngày dài và chỗ dễ tích mệt qua cả tuần
Bảng dưới chia ngày dài thành các nhịp lớn, giả định bé đến lúc sáng sớm và được đón khi trời tối. Giờ cụ thể tuỳ nơi; mục đích là thấy lúc nào bé cần sức, lúc nào cần nghỉ:
| Nhịp (ví dụ) | Trạng thái thường thấy của bé | Lớp nên làm gì |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Còn ngái ngủ, có bé chưa ăn sáng | Nhận bé nhẹ nhàng, cho ăn sáng nếu gia đình đã dặn |
| Giữa buổi sáng | Tươi tỉnh, nhiều năng lượng nhất | Hoạt động nhóm, vận động, ra sân khi trời mát |
| Trước trưa | Bắt đầu mệt, dễ cáu | Chơi yên, rửa tay chuẩn bị ăn |
| Trưa và đầu chiều | Cần ngủ hoặc nghỉ yên | Bữa trưa rồi nghỉ trưa đủ dài |
| Chiều | Hồi sức sau giấc ngủ | Ăn xế, chơi góc, ngoài trời khi nắng dịu |
| Chiều muộn | Mệt lần hai, nhớ nhà | Giảm hoạt động mạnh, ăn nhẹ nếu cần |
| Chờ đón | Ngóng cửa, có bé buồn | Đọc truyện, chơi yên, cô ngồi gần bé |
Hai lúc dễ mệt nhất là trước trưa và chiều muộn. Lớp chăm bé ngày dài tốt thường giảm hoạt động mạnh vào đúng hai lúc này, thay vì giữ một cường độ suốt ngày.
Những buổi sáng đi sớm lặp lại: giấc đêm, bữa sáng và hai ca cô
Khi ba mẹ đi làm sớm cả tuần, bé cũng phải dậy sớm cả tuần. Cách giữ sức đơn giản nhất là lùi giờ ngủ tối cho khớp: bé phải dậy sớm hơn thường lệ bao nhiêu thì tối hôm trước đi ngủ sớm hơn bấy nhiêu, và giữ giờ đó cả những tối cuối tuần để bé không bị lệch nhịp mỗi sáng thứ Hai.
Vấn đề lớn hơn là bữa sáng. Bé dậy sớm để đi gửi thường chưa kịp ăn, hoặc ăn vội vài miếng trên đường. Nếu nơi gửi cho bé ăn sáng, ba mẹ dặn rõ bé đã ăn gì, ăn lúc mấy giờ; nếu nơi gửi không có bữa sáng, ba mẹ mang đồ ăn để cô cho bé ăn sau khi nhận. Bé đói buổi sáng sẽ cáu đến tận trưa.
Bé đến sớm cũng thường gặp cô ca sáng, rồi đến chiều được cô ca khác trông và trao lại cho ba mẹ. Ba mẹ nên hỏi cơ sở cô nào nhận bé, cô nào trả bé, và lời dặn buổi sáng được chuyển cho cô ca sau bằng cách nào, để những điều quan trọng về bé không bị rơi giữa hai ca.
Gửi đều thì ba mẹ nên xin gặp đúng một hai cô quen cho khung sáng và khung chiều của bé, thay vì mỗi hôm một người. Nếu hôm nào bé ngủ chưa đủ, ba mẹ báo cô để bé được nghỉ thêm một chút giữa buổi sáng, hoặc được ngủ trưa sớm hơn các bạn.
Giấc trưa ở lớp: trụ cột khi bé ở lớp dài cả tuần
Trong một ngày dài, giấc trưa quyết định buổi chiều. Bé ngủ đủ thì chiều chơi tiếp được, ăn xế được, chờ đón bình thản hơn. Bé không ngủ hoặc ngủ ít thì chiều muộn dễ thành chuỗi khóc. Vì vậy, khi gửi cả ngày, ba mẹ nên dặn cô kỹ nhất về giấc ngủ: giờ bé hay ngủ, cách dỗ, ngủ bao lâu, có hay giật mình không.
Nếu bé chưa quen ngủ ở lớp, những ngày dài đầu tiên bé có thể chỉ chợp mắt ngắn. Cô có thể giúp bằng cách cho bé nằm ở góc ít người qua lại, cho bé ôm đồ quen, và không đánh thức bé sớm khi các bạn dậy. Bé ngủ dậy muộn hơn một chút thì cô để phần ăn xế lại cho bé.
Với bé đã bỏ giấc trưa ở nhà, thường là bé lớn, ngày dài ở lớp vẫn nên có một quãng nghỉ yên. Bé không cần ngủ, nhưng nằm nghe nhạc nhẹ hay xem sách một mình giúp bé hồi sức. Ba mẹ báo cô bé đã bỏ ngủ trưa để cô không ép, chỉ cho bé nghỉ.
Ăn uống trong ngày dài: không chỉ bữa trưa
Bé ở lớp cả ngày ăn nhiều lần hơn ba mẹ thường nghĩ: có thể có bữa sáng, chắc chắn có bữa trưa, một bữa xế buổi chiều, và với bé ở đến tối thì cần thêm một bữa nhẹ trước khi về. Trẻ nhỏ có dạ dày nhỏ, đói nhanh, nên quãng giữa các bữa không nên quá dài. Bé đói lúc chiều muộn thường là bé hay khóc nhất lớp.
Ba mẹ nên hỏi rõ nơi gửi phục vụ những bữa nào trong khung giờ của bé, bữa nào cần mang theo. Nếu bé được đón khi trời đã tối, hãy cân nhắc chuẩn bị một bữa nhẹ cho cô cho bé ăn vào chiều muộn, để bé không phải chờ đến khi về nhà mới ăn tối. Nhiều gia đình về đến nhà đã muộn, bé đói quá thì lại khó ăn.
Nước uống cũng quan trọng không kém. Một ngày dài trong mùa nắng ở TP.HCM, bé chạy chơi nhiều sẽ mất nước mà không biết đòi uống. Bình nước riêng có tên, cô nhắc uống sau mỗi lần vận động, là cách đơn giản để bé không bị mệt vì thiếu nước. Lúc đón, ba mẹ có thể hỏi cô bé uống có đủ không, nhìn bình nước còn bao nhiêu cũng biết phần nào.
Những việc ba mẹ dặn để cô giữ nhịp cho bé
Gửi cả ngày cần lời dặn đầy đủ hơn gửi ngắn. Ngoài những điều cơ bản như dị ứng và người đón, ba mẹ nên nói thêm:
- Bé dậy lúc mấy giờ hôm nay, đêm qua ngủ có ngon không.
- Bé đã ăn sáng chưa, ăn gì, ăn bao nhiêu.
- Dấu hiệu bé mệt mà cô nên nhận ra: dụi mắt, im lặng, bám người, ăn vạ.
- Cách bé nghỉ ngơi ở nhà: nằm nghe nhạc, ôm gối, ngồi trong lòng người lớn.
- Món ăn nhẹ bé thích để cô cho ăn khi chiều muộn bé đói.
- Giờ đón chính xác, và nếu có thể trễ thì ai sẽ báo, báo trước bao lâu.
- Người đón thay khi ba mẹ không kịp, kèm thông tin để cô kiểm khi bàn giao.
Với ngày dài, ba mẹ cũng nên hỏi cô trong ngày có cập nhật nào không, như ghi chép giờ ăn giờ ngủ, hay chỉ kể lại khi đón. Biết trước để ba mẹ không lo khi chưa nhận được tin.
Giữ gắn kết với ba mẹ khi bé ở lớp dài mỗi ngày
Khi bé ở lớp cả ngày nhiều hôm, thời gian bé thức bên ba mẹ có khi chỉ còn một hai tiếng buổi tối. Quãng đó không cần dài, nhưng cần đều và trọn vẹn: cất điện thoại, ăn tối cùng nhau, tắm, đọc một cuốn truyện, kể chuyện trong ngày. Bé nhỏ cảm nhận gắn kết qua sự lặp lại hơn là qua những buổi đi chơi lớn cuối tuần.
Quãng cuối ngày ở lớp cũng là một phần của gắn kết. Ba mẹ nói trước với bé mốc đón bằng việc bé hiểu, như "sau khi cô đọc truyện xong là mẹ đến", và giữ đúng mốc đó. Nếu ba mẹ thường là người đón cuối cùng, hãy nói với bé điều đó một cách bình thường, không xin lỗi, không hứa quà, để bé hiểu đó là chuyện của ngày làm việc chứ không phải bé bị quên.
Với bé lớn, ba mẹ có thể tập cho bé một nghi thức chờ đón: cất đồ chơi, lấy ba lô, ngồi đọc sách ở chỗ quen gần cửa. Nghi thức nhỏ này cho bé cảm giác mình đang chuẩn bị về, không chỉ ngồi chờ. Cô cũng dễ biết bé nào sắp được đón để chuẩn bị đồ và kể lại ngày của bé cho gọn.
Đón muộn hơn giờ hẹn là điều nên tránh nhất với ngày dài. Bé đã chờ cả ngày, thêm nửa giờ ngóng cửa khi lớp chỉ còn mình bé có thể làm bé rất buồn. Nếu biết mình có thể trễ, ba mẹ báo cô sớm để cô chuẩn bị cho bé, hoặc nhờ người đón thay đã được báo trước.
Dấu hiệu bé mệt tích lại qua nhiều tuần và cách điều chỉnh lịch gửi
Một ngày dài thỉnh thoảng thường không làm bé kiệt sức nếu bé ngủ trưa được và được đón đúng giờ. Nhưng ngày dài lặp lại nhiều ngày liên tiếp, nhất là với bé dưới hai tuổi, có thể khiến bé mệt tích lại. Dấu hiệu đáng để ý là bé ngủ gật trên đường về, ăn tối rất ít, cáu bất thường, khó ngủ đêm, hoặc sáng không chịu dậy đi gửi.
Khi thấy những dấu hiệu đó, ba mẹ có vài lựa chọn. Có thể xen một ngày gửi ngắn hơn giữa các ngày dài. Có thể nhờ người thân đón sớm một hai buổi mỗi tuần. Có thể sắp lại ca làm nếu được. Cũng có thể trao đổi với cô để bé được nghỉ nhiều hơn trong ngày. Không có cách nào hoàn hảo; mục tiêu là để bé có những quãng hồi sức thật sự.
Nếu bé mệt kèm sốt, bỏ ăn nhiều ngày hay thay đổi lớn về giấc ngủ, đó không còn là chuyện ngày dài nữa, ba mẹ nên đưa bé đi khám. Ba mẹ ở khu Quận 12 cũ, TP.HCM có thể tìm hiểu Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School, bốn cơ sở Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp, An Phú Đông. Gói cả ngày có trong lựa chọn đăng ký trên trang chủ; ba mẹ ghi giờ đưa và giờ đón dự kiến để cơ sở sắp cô trông hợp với ngày dài của bé.
Câu hỏi thường gặp
Gửi bé cả ngày năm hôm một tuần thì có nên xen một ngày ngắn không?
Nếu sắp xếp được, một ngày gửi ngắn hơn hoặc một buổi được đón sớm giữa tuần giúp bé hồi sức rõ rệt, nhất là với bé dưới ba tuổi. Không xen được thì giữ giờ ngủ tối thật đều và để cuối tuần là những ngày nhẹ ở nhà.
Bé đi gửi sớm chưa ăn sáng thì sao?
Hỏi nơi gửi có cho bé ăn sáng không. Nếu không, mang đồ ăn sáng dễ ăn để cô cho bé ăn sau khi nhận, và dặn rõ bé đã ăn gì trước khi đi. Bé đói buổi sáng thường cáu và khó vào hoạt động.
Bé là người được đón cuối cùng mỗi ngày thì có buồn không?
Có thể có lúc buồn, nhất là khi lớp vắng dần. Nói trước với bé mốc đón bằng việc bé hiểu, đón đúng giờ, và dặn cô cho bé một việc yên tĩnh để làm khi chờ. Tránh xin lỗi hay hứa quà, chỉ nói bình thường.
Ngày dài ở lớp có cần mang hai bộ quần áo không?
Nên mang ít nhất hai bộ, vì bé chơi cả ngày, ăn hai bữa, có thể đổ mồ hôi nhiều hoặc tè dầm. Thêm áo khoác mỏng nếu bé ở đến tối và phòng có máy lạnh. Ghi tên lên từng món để không lẫn với đồ của bạn.
Ba mẹ đi làm cả tuần thì giữ gắn kết với bé buổi tối thế nào?
Không cần nhiều thời gian, cần đều đặn: ăn tối cùng nhau không có điện thoại, tắm và đọc truyện trước khi ngủ, hỏi bé một hai câu cụ thể về ngày ở lớp. Một nghi thức nhỏ lặp lại mỗi tối có giá trị với bé hơn một buổi đi chơi lớn cuối tuần.
Có nên gửi cả ngày vào cuối tuần khi bé đã đi học cả tuần?
Bé đã ở trường cả tuần thường cần cuối tuần để nghỉ ở nhà. Nếu buộc phải gửi, chọn gói ngắn hơn nếu được, và để bé nghỉ sớm vào tối hôm đó. Nếu cần gửi cả ngày, dặn cô cho bé nghỉ nhiều hơn bình thường.