Khi gửi trẻ theo giờ đã thành nếp nhiều tháng, ba mẹ cần làm thêm ba việc mà lượt gửi đầu không cần: cập nhật thông tin của bé ở nơi gửi theo nhịp bé lớn lên, rà lại nơi gửi sau mỗi vài tháng như thể đang chọn lần đầu, và để ý những dấu hiệu cho thấy cách gửi hiện tại không còn hợp với bé hay với gia đình. Quen mặt làm mọi thứ dễ hơn, nhưng cũng là lúc những khâu an toàn dễ bị làm cho nhanh.
Nhiều gia đình ở TP.HCM bắt đầu gửi theo giờ vì một việc gấp, rồi thấy tiện nên giữ luôn: mỗi tuần vài buổi, mỗi tháng vài ngày cả ngày, kéo dài từ lúc bé chưa biết đi tới khi bé sắp vào lớp 1. Trong quãng đó bé thay đổi rất nhiều, nơi gửi cũng có thể thay đổi cô, đổi phòng, đổi cách làm.
Bài này dành cho giai đoạn sau những buổi đầu: khi bé đã quen, ba mẹ đã yên tâm, và câu hỏi không còn là gửi có ổn không mà là giữ cho việc gửi lâu dài vẫn ổn như thế nào.
Gửi lâu khác gửi vài lần ở chỗ nào
Gửi vài lần thì mọi thứ ba mẹ dặn cô đều mới: giờ ngủ, món bé ăn được, người được đón. Gửi lâu thì những điều đó được dặn từ nhiều tháng trước và nằm trong hồ sơ của nơi gửi, trong khi bé ở nhà đã khác. Bé từng bú bình giờ uống cốc, từng mặc bỉm giờ đã đi vệ sinh, từng ngủ hai giấc giờ chỉ ngủ một. Nếu không ai cập nhật, cô vẫn chăm bé theo hình ảnh cũ.
Gửi lâu cũng đổi cách ba mẹ nhìn nơi gửi. Buổi đầu ba mẹ để ý từng chi tiết: cô hỏi ai đón, cửa có khoá không, phòng có sạch không. Sau vài chục buổi, ba mẹ giao bé ở cửa trong một phút, ký nhận theo thói quen, và ít khi đọc kỹ báo cáo cuối buổi. Điều này rất tự nhiên, nhưng nó có nghĩa là những thay đổi ở nơi gửi, tốt hay xấu, dễ lọt qua mắt.
Ngược lại, gửi lâu có những lợi thế mà lượt gửi lẻ không có. Cô biết tính bé, bé có bạn quen, ba mẹ có thể trao đổi thẳng thắn hơn. Những lợi thế này chỉ giữ được khi hai bên vẫn coi nhau là người cùng chăm một đứa trẻ, chứ không chỉ là khách quen và nơi quen.
Vì vậy việc chính khi gửi lâu là giữ cho thông tin luôn mới và cái nhìn của ba mẹ không bị quen làm mờ đi.
Thông tin của bé cần cập nhật định kỳ ở nơi gửi
Không cần làm lại hồ sơ, chỉ cần một lần rà nhanh sau mỗi vài tháng, hoặc ngay khi có thay đổi lớn. Bảng dưới là những mục hay bị cũ đi nhất:
| Thông tin | Vì sao hay bị cũ | Nên cập nhật khi nào |
|---|---|---|
| Danh sách người được đón | Người giúp việc nghỉ, ông bà về quê, đổi tài xế | Ngay khi có người rời hoặc thêm vào |
| Số điện thoại liên lạc khẩn cấp | Đổi số, đổi chỗ làm, người thân chuyển đi | Ngay khi đổi, và rà lại mỗi vài tháng |
| Dị ứng, bệnh mạn tính, thuốc đang dùng | Bé được chẩn đoán thêm, đổi đơn thuốc, hết dị ứng | Sau mỗi lần khám có kết luận mới |
| Cách ăn | Bé chuyển từ cháo sang cơm, bỏ bú bình, kén món mới | Khi bé đổi kiểu ăn ở nhà |
| Giấc ngủ | Bỏ một giấc, ngủ muộn hơn, cần đồ ôm khác | Khi nhịp ngủ ở nhà đổi |
| Vệ sinh | Đang tập bỏ bỉm hoặc đã bỏ hẳn | Khi bắt đầu tập và khi đã xong |
| Nỗi sợ, thói quen, chuyện gia đình | Có em bé mới, chuyển nhà, ba mẹ đi xa | Khi có chuyện làm bé xáo trộn |
Cách làm gọn là ba mẹ giữ một bản ghi ngắn của riêng mình về bé, sửa mỗi khi có gì đổi, rồi gửi bản mới cho nơi gửi và xin cô xác nhận đã nhận. Đừng chỉ nói miệng lúc bàn giao buổi sáng, vì cô đứng cửa hôm đó chưa chắc là cô trông bé cả ngày.
Với danh sách người đón, tốt nhất là gạch hẳn người không còn được đón thay vì chỉ thêm người mới. Danh sách dài dần qua nhiều tháng, có cả người đã nghỉ việc, là một lỗ hổng mà ít nhà để ý.
Rà lại nơi gửi sau mỗi vài tháng: nhìn những gì
Một buổi đón sớm hơn thường lệ, ở lại mười lăm phút, là đủ để nhìn lại nơi gửi bằng con mắt của lần đầu. Những câu nên tự trả lời:
- Người trông bé có còn là những cô ba mẹ đã quen? Đổi người là chuyện bình thường, nhưng ba mẹ nên được báo, và cô mới nên được bàn giao thông tin của bé.
- Số bé trong nhóm có tăng nhiều không? Nơi gửi đông dần là dấu hiệu làm ăn tốt, nhưng cần đi kèm thêm người trông. Đếm nhanh số bé và số cô trong phòng lúc đón.
- Quy trình đón trả còn chặt như buổi đầu không? Cô có còn hỏi khi người lạ tới đón, có còn đối chiếu danh sách, hay đã giao bé theo kiểu quen mặt.
- Báo cáo cuối buổi còn chi tiết không? Một báo cáo chỉ còn câu bé ngoan, ăn ngủ tốt suốt nhiều tuần là dấu hiệu cô đang làm cho xong.
- Phòng ốc, đồ chơi, chỗ ngủ còn sạch và an toàn? Đồ chơi gãy, ổ điện hở, cửa không đóng, những thứ nhỏ này hay xuất hiện dần theo thời gian.
- Bé kể gì về nơi gửi? Bé lớn kể về bạn, về cô, về trò chơi. Bé đột nhiên không muốn nhắc tới nơi gửi, hoặc kể một chuyện lạ, đáng được hỏi lại bình tĩnh.
Nếu mọi câu đều ổn, ba mẹ yên tâm hơn hẳn và có thêm lý do để cảm ơn cô. Nếu có điều chưa ổn, nói ngay với người phụ trách khi nó còn nhỏ, thay vì để nó thành lý do rời đi sau này.
Quen mặt rồi vẫn không được bỏ những khâu nào
Khâu thứ nhất là bàn giao sức khoẻ mỗi sáng. Bé đã gửi lâu, ba mẹ dễ bỏ qua câu đêm qua bé ngủ kém hay sáng nay bé ăn ít. Nhưng chính những câu này giúp cô hiểu vì sao bé quấy giữa buổi, và biết theo dõi bé kỹ hơn. Bé có sốt, nôn, tiêu chảy, nổi ban thì vẫn phải giữ ở nhà theo quy định của nơi gửi, dù đã quen tới đâu.
Khâu thứ hai là người đón phải đúng danh sách. Cô quen ba mẹ, quen ông bà, nên có lúc sẽ dễ dãi với một người họ hàng hay hàng xóm chỉ vì ba mẹ nhắn một tin. Ba mẹ đừng đề nghị cô làm vậy, và nếu thấy nơi gửi giao bé cho người chưa đăng ký, đó là chuyện cần nói ngay, không phải chuyện để cảm ơn.
Khâu thứ ba là đọc báo cáo và nhìn bé lúc đón. Một vết bầm nhỏ, một bộ quần áo khác lúc đi, một bữa bé không ăn, đều nên có lời giải thích từ cô. Không phải để bắt lỗi, mà để ba mẹ và cô cùng biết những gì xảy ra với bé trong ngày.
Khâu thứ tư là giữ giấy tờ. Thoả thuận gửi, biên nhận các khoản đã trả, các phiếu dặn thuốc, nên được giữ lại theo thời gian. Gửi lâu thì những thứ này nhiều lên, và khi có chuyện cần làm rõ, giấy tờ đúng lúc quan trọng hơn trí nhớ của cả hai bên.
Giữ quan hệ với cô cho lâu bền
Người trông bé ở lớp theo giờ thường phải làm quen với nhiều bé mới mỗi tuần. Bé gửi lâu là bé cô hiểu nhất, và ba mẹ gửi lâu là người cô có thể trao đổi thật nhất. Giữ được điều đó là lợi cho bé.
Vài thói quen nhỏ giúp ích: báo trước khi bé có chuyện ở nhà làm bé xáo trộn, như mẹ đi công tác, nhà có em bé, bé vừa chuyển nhà; hỏi cô về bé bằng câu cụ thể thay vì câu chung chung, như hôm nay bé chơi với ai, bé có chịu ngủ không; và nói cảm ơn khi cô xử lý tốt một chuyện khó.
Góp ý thì nên nói trực tiếp với cô hoặc người phụ trách, lúc không vội, kèm điều mình thấy và điều mình mong. Tránh nhắn tin dài lúc khuya hay góp ý trước mặt bé và các phụ huynh khác. Một góp ý nói đúng chỗ thường được sửa nhanh, còn một lời trách nơi đông người dễ làm hai bên khó nhìn nhau trong những buổi sau.
Ba mẹ cũng nên tôn trọng nếp chung của lớp dù đã quen: đón đúng giờ, không vào phòng ngủ khi các bé đang ngủ, không yêu cầu cô làm riêng cho bé những việc ảnh hưởng tới các bé khác. Sự quen biết là để trao đổi dễ hơn, không phải để có ngoại lệ.
Nhìn lại chi phí sau vài tháng gửi
Gửi lẻ thì mỗi lần trả một khoản, ít ai cộng lại. Gửi lâu thì nên cộng: mỗi tháng gia đình chi bao nhiêu cho gửi theo giờ, gồm cả phụ thu ngày lễ, phí đón trễ, đưa đón, đồ ăn mang thêm. Con số tổng thường lớn hơn ba mẹ nghĩ, và nó là cơ sở để chọn cách gửi hợp hơn.
Nhìn lại cũng giúp thấy những khoản bỏ phí: buổi đã đặt mà không dùng vì bé ốm, buổi trả trước hết hạn, những lần đón trễ lặp lại cho thấy khung giờ đang chọn không khớp với giờ tan làm. Mỗi khoản như vậy là gợi ý để đổi lịch hoặc đổi cách đặt.
Khi số buổi mỗi tháng đã ổn định, ba mẹ nên hỏi nơi gửi xem có cách đặt nào hợp với nhu cầu thật của gia đình hơn không, và đọc kỹ điều kiện trước khi đổi. Chi tiết cách tính và so sánh có trong chuyên mục chi phí của trang; điều cần nhớ ở đây là gửi lâu thì nên xem lại cách trả tiền theo nhịp vài tháng một lần, không để nguyên cách đặt từ ngày đầu.
Dấu hiệu cách gửi hiện tại không còn hợp
Bé đi gần như mỗi ngày, cả ngày. Khi đó gửi theo giờ đã thành đi học không có chương trình. Gia đình nên cân nhắc thêm một chỗ học cố định, nơi bé có cô và bạn theo năm học. Bài so sánh gửi theo giờ với mầm non chính khoá trong danh mục này đi kỹ hơn về khác biệt.
Bé lớn tỏ ra chán. Bé năm sáu tuổi chỉ có trò chơi giống nhau ở nhóm ghép với bé nhỏ thì dễ chán sau nhiều tháng. Hỏi nơi gửi có hoạt động hợp tuổi không, hoặc cân nhắc nơi khác.
Bé đã quen lâu mà bỗng ngại đi. Có thể chỉ là một giai đoạn, như khi có em bé hay vừa ốm dậy. Nhưng nếu kéo dài, hỏi cô có gì thay đổi ở lớp: cô mới, bạn mới, phòng mới. Bé có biểu hiện lo âu, sợ hãi kéo dài, ba mẹ nên hỏi thêm ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia tâm lý trẻ em.
Gia đình thay đổi lớn. Chuyển nhà xa hơn, đổi chỗ làm, có người thân lên ở cùng. Quãng đường đưa đón dài thêm nửa tiếng mỗi chiều trong giờ cao điểm có khi đủ làm nơi gửi quen trở thành gánh nặng.
Nơi gửi thay đổi nhiều mà không báo. Đổi người liên tục, đông lên mà không thêm cô, quy trình đón trả lỏng dần. Một hai điều có thể góp ý; nhiều điều cùng lúc là lúc nên tìm chỗ khác.
Khi quyết định đổi: rời nơi cũ cho êm
Rời một nơi gửi đã quen nên làm như một lần chuyển lớp nhỏ, không phải một cuộc biến mất. Nói với bé trước vài ngày, cho bé một buổi cuối để chào cô và bạn, có thể mang một tấm thiệp bé tự vẽ. Bé được chào tạm biệt đàng hoàng thường vào nơi mới nhẹ nhàng hơn.
Với nơi gửi, báo trước theo đúng thoả thuận, xin lại những gì của bé còn để ở lớp, hỏi về các buổi đã trả mà chưa dùng, và đề nghị nơi gửi xoá hoặc trả lại thông tin cá nhân của bé nếu gia đình không còn dùng dịch vụ. Những việc này làm lúc quan hệ còn tốt thì dễ hơn nhiều.
Với nơi mới, mang theo bản ghi cập nhật về bé mà ba mẹ đã giữ suốt thời gian gửi lâu. Đó là món quà lớn nhất của những tháng gửi trước: nơi mới không phải bắt đầu từ con số không.
Ba mẹ ở khu Quận 12 cũ đang tìm một nơi gửi theo giờ để dùng lâu dài có thể tham khảo Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School, đăng ký qua form trên trang và ghi rõ nhu cầu gửi đều trong phần ghi chú.
Câu hỏi thường gặp
Gửi bé ở một chỗ quen lâu rồi có cần kiểm tra lại không?
Có. Người trông, số bé và cách làm của nơi gửi thay đổi theo thời gian, còn ba mẹ thì dễ nhìn lướt vì đã quen. Vài tháng một lần, đón sớm và ở lại một lúc để nhìn lại như lần đầu là đủ.
Bao lâu nên cập nhật thông tin của bé cho nơi gửi?
Ngay khi có thay đổi lớn như dị ứng mới, thuốc mới, đổi người đón, đổi số điện thoại; ngoài ra rà lại toàn bộ khoảng vài tháng một lần, vì bé nhỏ thay đổi cách ăn, ngủ và vệ sinh rất nhanh.
Đã quen cô rồi, nhờ người quen đón bé bằng một tin nhắn có được không?
Không nên. Người đón vẫn phải nằm trong danh sách đã đăng ký và đúng quy trình của nơi gửi, dù đã quen tới đâu. Nếu cần thêm người đón, bổ sung danh sách theo cách nơi gửi quy định.
Gửi theo giờ đều đặn nhiều tháng có nên chuyển sang học chính khoá?
Khi bé đi gần như mỗi ngày và cả ngày, gia đình nên cân nhắc chỗ học cố định để bé có chương trình và nhóm bạn theo năm. Nếu chỉ gửi vài buổi mỗi tuần, gửi theo giờ vẫn là lựa chọn hợp.
Muốn góp ý với nơi gửi quen mà ngại thì làm sao?
Nói trực tiếp với cô hoặc người phụ trách lúc không vội, nêu điều mình thấy và điều mình mong. Góp ý sớm khi chuyện còn nhỏ giúp giữ quan hệ tốt hơn là im lặng rồi rời đi.
Đổi nơi gửi thì có xin lại thông tin của bé được không?
Ba mẹ có thể đề nghị nơi gửi trả lại giấy tờ của bé và xoá thông tin cá nhân khi không còn dùng dịch vụ. Tốt nhất là hỏi rõ cách nơi gửi lưu và xoá thông tin ngay từ lúc đăng ký.