Ba mẹ có thể ở lại một lúc trong buổi gửi đầu nếu nơi gửi cho phép và bé thuộc kiểu cần quan sát lâu, nhưng nên có giới hạn rõ, rút dần khỏi tầm chú ý của bé, và vẫn chào tạm biệt trước khi đi. Ở lại suốt buổi thường không giúp bé quen nơi gửi, vì bé chỉ quen việc có ba mẹ bên cạnh. Với nhiều bé, cách hợp hơn là chào ngắn rồi đi, hoặc đi nhưng ở gần để đến ngay nếu cô gọi.
Không có một cách đúng cho mọi gia đình. Tuổi của bé, tính cách, quy định của nơi gửi, và cả lịch của ba mẹ đều ảnh hưởng. Bài này so sánh ba cách làm phổ biến, nói rõ khi nào từng cách hợp, và cách ở lại sao cho có ích chứ không làm buổi chia tay khó hơn.
Ba cách làm trong buổi gửi đầu
Bảng dưới tóm tắt ba lựa chọn mà ba mẹ thường cân nhắc. Đọc cùng các mục sau để biết cách làm cho từng lựa chọn:
| Cách làm | Hợp với | Ưu điểm | Điều cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Ở lại trong lớp một lúc rồi đi | Bé cẩn trọng, cần quan sát; bé từ khoảng hai tuổi; nơi gửi cho phép | Bé thấy ba mẹ thân thiện với cô, bớt lạ | Phải có giới hạn thời gian và vẫn chào trước khi đi |
| Chào ngắn rồi đi, ở gần chờ gọi | Lần đầu gửi mà ba mẹ chưa yên tâm, công việc ở gần | Bé bắt đầu với cô ngay, ba mẹ đến được nhanh nếu cần | Không quay lại xem lén, không đứng ngoài cửa sổ trong tầm nhìn của bé |
| Chào ngắn rồi về hẳn | Bé dễ thích nghi; buổi gửi vì công việc thật sự | Đơn giản, bé hiểu rõ ba mẹ đi | Cần quy ước liên lạc rõ với cô |
Nhiều gia đình kết hợp: buổi đầu ở lại một lúc, những buổi sau chào ngắn rồi đi. Điều quan trọng là bé biết trước cách nào sẽ diễn ra hôm đó.
Khi nào ở lại một lúc có lợi
Bé thuộc tuýp cẩn trọng, gặp người lạ thì nép sau lưng ba mẹ, vào chỗ mới thì đứng nhìn rất lâu, thường cần thấy ba mẹ thoải mái với nơi đó trước khi tự mình bước ra. Mười đến hai mươi phút ba mẹ ngồi cùng, trò chuyện vui vẻ với cô, giới thiệu bé với một món đồ chơi, có thể là cầu nối để bé dám rời tay.
Bé từ khoảng hai tuổi trở lên thường được lợi từ việc này nhiều hơn bé dưới một tuổi. Bé lớn hiểu được "ba ngồi đây xem con chơi, lát ba đi làm", còn bé rất nhỏ có xu hướng chỉ bám ba mẹ, và lúc ba mẹ đi vẫn khóc như thường.
Cũng có bé chỉ cần ba mẹ ở lại đến khi bé tìm được "điểm tựa" đầu tiên trong phòng: một món đồ chơi thích, một bạn cùng tuổi, hoặc chính cô. Khi thấy bé đã có điểm tựa đó, như cầm khư khư một chiếc xe hay đã cười với cô, đó thường là lúc thích hợp để chào và đi, kể cả khi chưa hết thời gian dự định.
Ở lại cũng có lợi cho ba mẹ: được nhìn thấy phòng chơi, cách cô nói chuyện với trẻ, cách các bé khác được chăm. Với gửi theo giờ, ba mẹ thường chưa có nhiều cơ hội quan sát nơi gửi trước, nên mười lăm phút ở lại vừa giúp bé vừa giúp chính mình yên tâm hơn trong những lần sau.
Cách ở lại mà không làm buổi chia tay khó hơn
Ở lại chỉ có lợi khi ba mẹ có kế hoạch rời đi. Một trình tự gợi ý:
- Nói trước với bé: "Ba ngồi đây với con một lúc, khi con chơi xong trò này ba đi làm." Mốc rời đi nên gắn với một việc cụ thể.
- Ngồi ở rìa phòng, không phải giữa sân chơi. Ba mẹ là người xem, không phải bạn chơi chính của bé. Nếu ba mẹ chơi cùng, bé sẽ không cần đến cô.
- Chuyển bé sang cô: khi bé cầm đồ chơi, gợi ý "Con đưa cô xem cái này đi", để bé bắt đầu tương tác với cô trong lúc ba mẹ vẫn ở đó.
- Lùi dần: từ ngồi cạnh bé chuyển sang ngồi gần cửa, nói chuyện ít lại, để bé quen tìm cô khi cần.
- Chào và đi đúng mốc đã nói, kể cả khi bé đang vui. Đừng chuyển sang lén đi vì thấy bé mải chơi; lời chào vẫn cần.
Thời gian ở lại nên được thống nhất với cô từ trước. Có nơi gửi giới hạn phụ huynh trong phòng vì an toàn và vì các bé khác; ba mẹ nên tôn trọng quy định đó.
Khi nào nên chào rồi đi ngay
Bé dưới khoảng một tuổi rưỡi, hoặc bé đã quen gặp người lạ, đi chơi nhà người thân thường xuyên, thường không cần ba mẹ ở lại. Với những bé này, ở lại chỉ kéo dài thời điểm chia tay mà không thêm lợi ích rõ ràng.
Khi nơi gửi đang có nhiều trẻ, cô bận đón các bé khác, sự hiện diện của một phụ huynh trong phòng có thể làm xáo trộn cả nhóm. Các bé khác thấy có ba mẹ của bạn ở đây cũng có thể nhớ ba mẹ mình hơn. Trong trường hợp này, chào ngắn rồi đi là tôn trọng cả nhóm.
Bé đã có kinh nghiệm ở với người khác, như từng ở nhà bà cả ngày hay đã đi học mầm non, cũng thường không cần ba mẹ ở lại. Những bé này đã biết chia tay rồi sẽ được đón. Ở lại với các bé này đôi khi lại làm bé ngạc nhiên và bám ba mẹ hơn bình thường, vì bé thấy hôm nay có gì khác lạ.
Và khi ba mẹ biết mình rất lo, dễ xúc động, ở lại có thể làm bé lo theo. Bé đọc nét mặt ba mẹ rất nhanh. Nếu ba mẹ ngồi trong lớp mà mắt cứ dán vào bé, giật mình mỗi lần bé ngã, bé sẽ hiểu rằng nơi này có gì đó đáng sợ. Lúc đó đi ngay là tốt cho cả hai.
Ở gần chờ gọi: lựa chọn ở giữa
Có những ba mẹ gửi bé để làm việc ở gần, như đi khám bệnh, họp ngắn, làm giấy tờ, và có thể quay lại trong vài chục phút nếu cần. Đây là lựa chọn ở giữa: bé bắt đầu với cô ngay sau lời chào, còn ba mẹ có thể đến nhanh nếu cô báo bé không ổn.
Điều quan trọng là ở gần nhưng không trong tầm nhìn của bé. Đứng ngoài cửa sổ nhìn vào, đi qua lại trước cửa lớp, hay quay vào "xem một chút" đều làm bé thấy ba mẹ và bắt đầu khóc lại. Ngồi ở quán nước gần đó hay trong xe là đủ gần mà vẫn đủ xa.
Ở TP.HCM, ở gần chờ gọi còn phụ thuộc vào đường sá. Mười lăm phút trên bản đồ có thể thành bốn mươi phút giờ tan tầm hay lúc mưa lớn chiều. Nếu chọn cách này, ba mẹ nên tính quãng đường thật vào khung giờ đó, đừng hứa với cô đến trong mười lăm phút khi thực tế không làm được.
Ba mẹ nên thống nhất với cô: "Nếu sau một khoảng thời gian bé vẫn khóc không dịu, cô gọi em, em đến trong mười lăm phút." Có quy ước này, cô yên tâm cho bé thời gian, ba mẹ yên tâm vì biết mình sẽ được gọi, và không ai phải đoán.
Gửi theo giờ khác gì tuần làm quen ở trường mầm non
Nhiều trường mầm non có tuần làm quen cho bé mới nhập học: ngày đầu ba mẹ ở lại cả buổi, ngày hai ở lại một nửa, ngày ba chỉ đưa vào rồi về. Bé có cả tuần để chuyển dần từ tay ba mẹ sang tay cô. Gửi theo giờ hiếm khi có điều kiện như vậy, vì ba mẹ gửi để đi làm một việc cụ thể trong ngày, không có cả tuần để ở lại.
Điều đó không có nghĩa gửi theo giờ là bất lợi. Buổi gửi thường ngắn hơn ngày học chính thức, và nhiều nơi có cô chuyên trách cho bé mới. Ba mẹ chỉ cần hiểu rằng mình đang làm một phiên bản thu gọn của tuần làm quen: một ít thời gian ở lại nếu được, một lời chào rõ, một quy ước báo tin.
Khi lịch làm việc không cho ba mẹ ở lại phút nào, phần làm quen có thể chuyển sang tay cô. Ba mẹ hỏi trước xem cô có thể dành mười lăm phút đầu chỉ ở cạnh bé không: dắt bé đi một vòng xem phòng, chỉ chỗ để túi, chỗ uống nước, chỗ đi vệ sinh, chỗ ngủ, rồi mới đưa bé vào nhóm đang chơi. Bé được "giới thiệu nhà" như vậy thường bớt ngơ ngác hơn bé bị đặt ngay vào giữa một nhóm bạn lạ. Ba mẹ không có mặt, nhưng vẫn là người sắp xếp cho buổi làm quen đó.
Hỏi nơi gửi những gì về chuyện ở lại
Quy định về phụ huynh ở lại khác nhau giữa các nơi. Trước buổi gửi, ba mẹ nên hỏi:
- Phụ huynh có được vào phòng chơi không, nếu được thì tối đa bao lâu.
- Có khu vực riêng cho phụ huynh ngồi quan sát mà không làm phiền các bé khác không.
- Cô gợi ý cách nào cho bé ở tuổi này, theo kinh nghiệm của cô với các bé gửi lần đầu.
- Nếu bé khóc lâu sau khi ba mẹ đi, sau bao lâu cô sẽ báo, và báo qua cách nào.
- Phụ huynh có cần đeo thẻ, ký sổ khi vào khu vực của trẻ không. Quy trình này là dấu hiệu nơi gửi kiểm soát người ra vào, ba mẹ nên vui lòng làm theo.
Nếu nơi gửi không cho phụ huynh vào phòng, đó thường là vì an toàn và nề nếp của nhóm trẻ, không phải vì có điều gì muốn giấu. Ba mẹ có thể hỏi về cách khác để xem bé, như hình ảnh hay báo cáo cuối buổi.
Những buổi sau: rút dần, đừng biến thành thói quen
Nếu buổi đầu ba mẹ ở lại hai mươi phút, buổi thứ hai nên ngắn hơn, buổi thứ ba chỉ còn lời chào. Ba mẹ ở lại mỗi lần một lâu, hoặc lần nào cũng ở lại như nhau, bé sẽ coi đó là một phần của buổi gửi và phản đối khi ba mẹ không ở lại nữa.
Với gửi theo giờ, các buổi gửi có thể cách nhau vài ngày hay vài tuần. Nếu khoảng cách dài, buổi tiếp theo bé có thể cần một chút thời gian ở lại như buổi đầu. Điều đó không sao, miễn ba mẹ vẫn giữ hướng rút dần, không quay lại thành ngồi suốt buổi.
Một dấu hiệu tốt để rút bớt là khi bé bắt đầu tự đi về phía cô hoặc phía đồ chơi ngay lúc bước vào phòng, không cần ba mẹ dắt. Dấu hiệu ngược lại, như bé bám chặt hơn mỗi khi ba mẹ đứng dậy, cho thấy việc ở lại đang trở thành điều bé chờ đợi, và nên chuyển sang lời chào ngắn sớm hơn dự định.
Cuối cùng, ba mẹ nên nhớ mục đích của việc ở lại là giúp bé chuyển sang tin cô, không phải giúp ba mẹ đỡ áy náy. Khi thấy bé đã có thể nhận tay cô, chơi một mình một lúc, đó là lúc ba mẹ có thể bớt ở lại.
Ba mẹ cần gửi bé theo giờ ở khu Quận 12 cũ, TP.HCM có thể tìm hiểu Mầm Non Theo Giờ tại các cơ sở Global Star School: Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp, An Phú Đông. Trong phiếu đăng ký ở trang chủ, ba mẹ có thể hỏi về việc ở lại cùng bé buổi đầu tại cơ sở mình chọn.
Câu hỏi thường gặp
Ba mẹ ở lại cả buổi với bé lần đầu có được không?
Tuỳ quy định của nơi gửi, nhưng thường không giúp bé quen được nơi gửi. Bé quen việc có ba mẹ bên cạnh, và khi ba mẹ đi lần sau vẫn khóc như lần đầu. Ở lại một lúc có giới hạn rồi chào và đi thường hiệu quả hơn.
Ở lại bao lâu là vừa trong buổi gửi đầu?
Thường mười đến hai mươi phút là đủ để bé thấy ba mẹ thoải mái với nơi gửi và bắt đầu chơi. Thống nhất thời gian với cô từ trước, và gắn lúc rời đi với một việc cụ thể bé hiểu được, như chơi xong trò xếp hình.
Bé đang vui chơi thì ba mẹ có nên đi luôn không cần chào?
Vẫn nên chào. Bé có thể khóc lúc đó, nhưng biết ba mẹ đi thì đỡ hoảng hơn so với lúc phát hiện ba mẹ đã biến mất. Lời chào giữ được lòng tin của bé cho những lần gửi sau.
Nơi gửi không cho phụ huynh vào lớp có đáng lo không?
Không nhất thiết. Nhiều nơi hạn chế người lớn trong khu vực trẻ vì an toàn và để các bé khác không bị xáo trộn. Ba mẹ có thể hỏi cách khác để biết tình hình của bé, như hình ảnh, báo cáo cuối buổi, hoặc tham quan cơ sở vào giờ khác.
Ba mẹ ngồi chờ ngoài cửa sổ có giúp bé yên tâm không?
Thường ngược lại. Bé thấy ba mẹ ở gần mà không đến với mình sẽ khóc lại và khó tập trung vào cô. Nếu muốn ở gần, ngồi ở nơi bé không nhìn thấy và chờ cô gọi khi cần.