Bé 2–3 tuổi thường là nhóm gửi theo giờ dễ hơn bé nhỏ: đã đi vững, ăn được cơm, nói được câu ngắn và bắt đầu thích có bạn. Đổi lại, đây là tuổi bé muốn tự làm mọi thứ, hay nói "không", dễ ăn vạ khi mệt, và nhiều bé đang giữa chừng tập bỏ bỉm. Buổi gửi êm hay không phụ thuộc nhiều vào việc cô có giữ đúng nếp ba mẹ đang tập ở nhà hay không.
Bài này giúp ba mẹ có bé tuổi lên hai, lên ba chuẩn bị cho buổi gửi theo giờ: bé ở tuổi này thường thế nào, chọn gói giờ ra sao, dặn cô những gì để không phá nếp tập bỏ bỉm và tự xúc ăn, nơi gửi nên xử lý cơn ăn vạ thế nào, và bé chưa nói nhiều thì có đáng lo khi đi gửi không.
Tuổi lên hai, lên ba ở nơi gửi thường thế nào
Nhiều bé quanh hai tuổi bắt đầu ghép câu hai ba từ, gọi tên đồ vật, kể được việc vừa làm. Bé chơi cạnh bạn và bắt đầu bắt chước nhau, có bé đã biết rủ bạn chơi chung một trò đơn giản. Bé thích được giao việc nhỏ: cất giày lên kệ, mang khăn tới cho cô, xếp ghế. Ở nơi gửi, những việc nhỏ này là chất keo giúp bé thấy mình thuộc về nhóm.
Cũng ở tuổi này bé phát hiện ra mình có ý muốn riêng. "Con tự làm", "không", "của con" là những câu ba mẹ nghe nhiều nhất. Đây không phải là bướng theo nghĩa xấu mà là bước bé tách mình ra khỏi người lớn. Bé muốn tự mặc áo, tự cầm cốc, tự đi xuống cầu thang, dù làm chưa khéo. Nơi gửi hiểu điều này sẽ cho bé thêm vài phút để tự làm thay vì làm hộ cho nhanh.
Vì có ý muốn rõ ràng, bé cũng dễ thất vọng khi không được như ý. Cơn ăn vạ, nằm lăn ra sàn, khóc to khi phải dừng chơi để đi rửa tay, là chuyện quen thuộc ở mọi lớp nhà trẻ. Cơn ăn vạ thường đến lúc bé đói, mệt, buồn ngủ hoặc vừa bị chuyển việc đột ngột; ba mẹ nói cho cô biết bé hay cáu vào lúc nào sẽ giúp cô đón trước.
Bé lên ba thường đã có thể chơi một trò trong nhiều phút, nghe một câu chuyện ngắn, và tuân theo một vài quy tắc đơn giản của nhóm như ngồi vào bàn khi ăn, cất đồ chơi trước khi ra sân. Bé hai tuổi thì chưa; một nơi gửi đòi bé hai tuổi ngồi yên lâu là đòi hỏi không hợp tuổi.
Chọn gói giờ cho bé 2–3 tuổi theo hoàn cảnh
Gói gửi phù hợp phụ thuộc vào việc bé đã từng ở nhóm trẻ chưa và hôm đó gia đình cần bao lâu. Bảng gợi ý sau dùng cho buổi đầu và những buổi sau khi bé đã quen:
| Hoàn cảnh của bé | Buổi đầu | Khi đã quen | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Chưa từng đi nhà trẻ, chưa rời người thân lâu | Ba giờ, không trùm giấc trưa | Sáu giờ có bữa trưa và giấc trưa | Nên có một hai buổi ngắn trước ngày cần gửi thật |
| Đang đi nhà trẻ chính thức, gửi thêm theo giờ ngoài lịch trường | Sáu giờ thường ổn | Cả ngày nếu cần | Báo cô nếp ăn ngủ ở trường bé đang học |
| Đang tập bỏ bỉm | Ba giờ để ít lần đi vệ sinh ở chỗ lạ | Sáu giờ khi bé đã báo được | Mang nhiều quần thay, dặn rõ cách gọi đi vệ sinh |
| Vừa trải qua thay đổi lớn ở nhà, như có em bé, chuyển nhà | Ba giờ, có người thân đón đúng hẹn | Tăng dần, không vội | Bé có thể thoái lui một chút, cần kiên nhẫn |
Bé hai ba tuổi có khái niệm thời gian rất mơ hồ. Thay vì nói "ba giờ nữa mẹ về", hãy gắn với sự việc: "ăn xế xong mẹ đón", "ngủ dậy là thấy ba". Nói đúng và đón đúng như đã hẹn là cách nhanh nhất để bé tin vào những lần chào tạm biệt sau.
Đang tập bỏ bỉm: dặn cô thế nào để không phá nếp ở nhà
Nhiều gia đình bắt đầu tập cho bé bỏ bỉm trong khoảng từ hai đến ba tuổi, khi bé nhận ra mình buồn tiểu và có thể báo. Đây là việc cần sự nhất quán: ở nhà tập một kiểu, đến nơi gửi lại được mặc bỉm cả buổi, bé dễ lẫn lộn và lùi lại. Vì vậy điều đầu tiên ba mẹ nói với cô là bé đang ở giai đoạn nào: mới bắt đầu, đã báo được nhưng còn sót, hay đã thạo ban ngày và chỉ mặc bỉm khi ngủ.
Cách bé gọi đi vệ sinh ở nhà là thông tin cô cần biết. Mỗi nhà có một từ riêng, có bé nói "con đi tè", có bé chỉ kéo quần hay đứng im. Cô biết tín hiệu của bé sẽ phản ứng kịp. Ba mẹ cũng nên nói bé đã quen bô hay bệ thu nhỏ trên bồn cầu, vì đổi dụng cụ ở chỗ lạ đôi khi làm bé nhịn.
Ở nơi gửi, bé gặp nhiều điều mới nên sót là chuyện bình thường. Mang theo ba bốn bộ quần thay, một túi đựng đồ ướt, và dặn cô không la mắng khi bé sót. Bé bị trêu hay bị nói nặng một lần có thể sợ đi vệ sinh ở chỗ lạ một thời gian. Về chi tiết tập bỏ bỉm, chuyên mục ăn ngủ và vệ sinh của trang có bài riêng; ở đây chỉ cần nhớ hai chữ: nhất quán và bình tĩnh.
Nếu buổi gửi rơi đúng vào tuần đầu tập bỏ bỉm, gia đình có thể cân nhắc cho bé mặc quần tập hay bỉm quần trong buổi đó và nói rõ với cô, thay vì để bé lần đầu xa nhà lại vừa phải lo chuyện đi vệ sinh.
Cơn ăn vạ ở nơi gửi: nơi tốt thường xử lý ra sao
Ba mẹ không có mặt khi bé ăn vạ ở nơi gửi, nên điều cần biết là nơi gửi sẽ làm gì. Cách xử lý được nhiều nhà giáo dục mầm non dùng có mấy nét chung: giữ an toàn cho bé và các bạn xung quanh, ở gần bé, nói ít và bình tĩnh, gọi tên cảm xúc của bé như "con đang giận vì phải dừng chơi", chờ cơn qua rồi mới nói chuyện. Không quát, không doạ nhốt, không dùng đồ ngọt để dỗ cho nhanh.
Ba mẹ có thể hỏi thẳng khi đặt chỗ: nếu bé khóc to, nằm lăn ra sàn thì cô làm thế nào. Một câu trả lời cụ thể, bình tĩnh là dấu hiệu tốt. Câu trả lời kiểu "ở đây bé nào cũng ngoan" thì nên dè dặt, vì trẻ hai tuổi nào cũng có lúc ăn vạ.
Ba mẹ cũng giúp được nhiều. Bé đi gửi trong trạng thái no và ngủ đủ sẽ ít cáu hơn hẳn; buổi gửi đặt ngay sau một đêm ngủ kém là buổi dễ khó khăn. Nói cho cô những gì làm bé dịu đi: được ôm, được ngồi riêng một góc, được cầm món đồ quen, hay được giao một việc để chuyển sự chú ý.
Khi đón bé mà nghe cô kể bé đã ăn vạ, đừng hỏi dồn hay trách bé. Bé hai tuổi chưa kể lại được vì sao mình giận. Một câu đơn giản như "hôm nay con có lúc buồn, giờ mẹ ở đây rồi" là đủ.
Bé chưa nói nhiều có gửi theo giờ được không
Ba mẹ có bé hai tuổi mà mới nói vài từ thường lo bé không nói được với cô sẽ bị thiệt. Thực tế cô ở nhóm trẻ quen làm việc với trẻ chưa nói rõ: đọc nét mặt, cử chỉ, tiếng khóc. Bé chưa nói nhiều vẫn gửi được, chỉ cần ba mẹ dặn kỹ hơn về các tín hiệu của bé: bé đói thì làm gì, buồn ngủ thì làm gì, muốn đi vệ sinh thì làm gì.
Ở chiều ngược lại, môi trường có bạn cùng lứa và người lớn trò chuyện nhiều đôi khi là dịp tốt để bé nghe thêm từ mới. Nhưng gửi theo giờ vài buổi không phải là cách chữa chậm nói. Nếu ba mẹ lo về khả năng nói hay hiểu lời của bé, người nên hỏi là bác sĩ nhi khoa, hoặc chuyên gia âm ngữ trị liệu theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Khi gửi, nơi gửi chỉ nên quan sát và báo lại những gì thấy, không chẩn đoán bé. Một cô nhận xét "bé ít nói hơn các bạn" là thông tin hữu ích để ba mẹ hỏi bác sĩ; còn kết luận bé có vấn đề gì là việc của người có chuyên môn. Với bé đang được can thiệp hay có nhu cầu đặc biệt, ba mẹ báo trước cho cơ sở để họ cho biết có đáp ứng được không và cần chuẩn bị gì.
Bữa ăn của bé 2–3 tuổi ở nơi gửi: tự xúc, kén ăn và bữa phụ
Phần lớn bé hai ba tuổi đã ăn cơm cùng món với người lớn, chỉ cần cắt nhỏ và nấu mềm hơn. Bé muốn tự xúc, làm rơi vãi, và ăn chậm. Nơi gửi để bé tự ăn, có cô ngồi cùng bàn giúp khi bé mỏi, sẽ giữ được nếp tự lập ba mẹ đang tập ở nhà. Nơi đút thật nhanh cho cả nhóm thì gọn hơn, nhưng bé về nhà dễ đòi được đút lại.
Kén ăn ở tuổi này là chuyện rất thường gặp. Bé có thể chỉ ăn cơm trắng, chỉ ăn một món quen, từ chối rau. Ở nơi lạ, bé lại càng dè dặt. Ba mẹ nên dặn cô món bé chắc chắn ăn được, và chấp nhận rằng trong những buổi đầu bé có thể ăn ít hơn ở nhà. Hỏi cô bé đã ăn được bao nhiêu để bù vào bữa tối.
Bữa phụ là chỗ dễ lệch nếp nhất. Nhiều gia đình hạn chế bánh kẹo ngọt, nước ngọt cho bé, trong khi bữa xế ở một số nơi có bánh ngọt hay sữa có đường. Nếu gia đình có nguyên tắc riêng, nói rõ với cô và hỏi bữa phụ ở nơi gửi gồm những gì, có thể mang bữa phụ riêng cho bé không.
Dị ứng và những món bé chưa ăn bao giờ vẫn phải ghi trên phiếu dặn cô, kể cả khi bé đã lớn. Bé hai ba tuổi biết nói nhưng chưa biết tự từ chối món mình bị dị ứng khi bạn bên cạnh mời.
Chuẩn bị cho bé 2–3 tuổi trước ngày gửi
Bé tuổi này đã hiểu được câu chuyện, nên chuẩn bị bằng lời và bằng việc làm có tác dụng rõ hơn với bé nhỏ:
- Kể trước một hai ngày về nơi bé sẽ đến bằng câu ngắn: có cô, có bạn, có đồ chơi, ăn xế xong ba mẹ đón.
- Chơi trò đóng vai đưa búp bê hay gấu bông đi nhà trẻ, chào tạm biệt rồi đón về, để bé tập trước cảnh chia tay.
- Cho bé tự chọn một món đồ quen mang theo và tự đeo ba lô nhỏ của mình.
- Tập vài việc tự phục vụ mà nơi gửi sẽ cần: tự rửa tay, tự cầm cốc uống nước, cởi giày.
- Viết phiếu dặn cô: tên ở nhà, tín hiệu đi vệ sinh, món bé không ăn, cách dỗ khi bé giận, người đón.
Ngày gửi, chào ngắn và đi dứt khoát, đón đúng hẹn. Nếu gia đình ở khu Quận 12 cũ, Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School có gói 3 giờ, 6 giờ và cả ngày cho bé từ 6 tháng đến 6 tuổi; ba mẹ ghi giai đoạn bỏ bỉm của bé vào phần ghi chú khi đăng ký qua form để cô chuẩn bị trước.
Câu hỏi thường gặp
Bé 2 tuổi đang tập bỏ bỉm có nên mặc bỉm khi đi gửi?
Tuỳ bé đã báo được chưa. Nếu bé đã báo khá đều, nên giữ quần thường và mang nhiều đồ thay để không phá nếp. Nếu mới bắt đầu và đây là buổi gửi đầu tiên, mặc quần tập hoặc bỉm quần trong buổi đó và nói rõ với cô là hợp lý.
Bé 2 tuổi hay ăn vạ, nơi gửi có nhận không?
Có. Ăn vạ là chuyện bình thường ở tuổi lên hai và cô ở nhóm trẻ quen xử lý. Ba mẹ nên hỏi cách nơi gửi làm khi bé khóc to, nằm lăn ra sàn, và dặn cô những gì giúp bé dịu đi.
Bé 3 tuổi chưa đi mẫu giáo, lần đầu gửi theo giờ nên chọn gói nào?
Nên bắt đầu bằng gói ba giờ không trùm giấc trưa, rồi lên sáu giờ khi bé đã quen cô và chịu ăn ở nơi gửi. Bé ba tuổi thường quen nhanh hơn bé nhỏ, nhiều bé chỉ cần một hai buổi ngắn.
Bé 2 tuổi chưa nói được nhiều thì cô có hiểu bé không?
Cô ở nhóm trẻ quen đọc cử chỉ và nét mặt trẻ chưa nói rõ. Ba mẹ giúp bằng cách dặn tín hiệu đói, buồn ngủ, muốn đi vệ sinh của bé. Nếu lo về khả năng nói của bé, hỏi bác sĩ nhi khoa chứ không dựa vào nhận xét của nơi gửi.
Có nên gửi bé 2 tuổi ngay sau khi nhà có em bé mới?
Có thể, nhưng bé dễ nhạy cảm hơn trong giai đoạn này và có khi thoái lui như đòi bỉm lại. Nên bắt đầu bằng buổi ngắn, người thân đón đúng hẹn, và nói rõ với bé rằng bé đi chơi với cô chứ không phải bị gửi đi vì có em.