Bé 5–6 tuổi gửi theo giờ thường không gặp khó chuyện chia tay hay ăn ngủ, mà gặp khó chuyện chán. Bé lớn đã quen nề nếp lớp mẫu giáo, tự lo được phần lớn việc của mình, và cần hoạt động có thử thách. Một nơi gửi chỉ an toàn mà không có gì để làm khiến bé về nhà bực bội và không muốn quay lại. Chọn nơi có nhóm bạn cùng lứa và hoạt động có đầu có cuối là chìa khoá với tuổi này.
Đây cũng là độ tuổi nhiều gia đình cần gửi theo giờ nhất trong mùa hè trước khi bé vào lớp 1, khi trường mầm non đã cho các bé lớn ra trường mà trường tiểu học chưa bắt đầu. Bài giúp ba mẹ chọn nơi gửi cho bé lớn, cho bé cùng quyết định, dùng những ngày gửi để tập nếp tự lo đồ dùng và giờ giấc, và tránh biến mùa hè thành mùa học trước chương trình lớp 1.
Vì sao bé lớn lại khó gửi theo kiểu khác
Với bé nhỏ, nỗi lo của ba mẹ là bé có khóc không, có ăn ngủ được không. Với bé năm sáu tuổi, những chuyện đó thường đã qua. Bé đến nơi gửi, chào ba mẹ rồi tự đi tìm đồ chơi. Khó khăn đến muộn hơn, sau một hai giờ, khi bé đã chơi hết những gì có sẵn và không còn gì mới.
Bé ở tuổi này thích những việc có kết quả nhìn thấy được: xây xong một mô hình, trồng một chậu cây, làm một món ăn đơn giản, dựng một vở kịch nhỏ với bạn. Bé cũng bắt đầu thích trò có luật, có thắng thua, có lượt chơi. Một phòng đầy đồ chơi cho tuổi nhà trẻ, dù an toàn và sạch sẽ, không đáp ứng được những điều này.
Bé lớn cũng nhạy với việc bị đối xử như em bé. Bị xếp ngủ cùng giờ, cùng chỗ với các em nhỏ, bị nhắc từng việc như bé hai tuổi, bé có thể phản ứng bằng cách quậy hoặc thu mình. Khi hỏi nơi gửi, ba mẹ nên hỏi riêng về cách họ tổ chức cho nhóm lớn nhất.
Cuối cùng, bé năm sáu tuổi có ý kiến rõ ràng và nhớ lâu. Một buổi gửi chán sẽ thành câu "con không đi chỗ đó nữa" trong nhiều tuần. Ngược lại, một buổi vui sẽ khiến bé hỏi khi nào được đi tiếp.
Câu hỏi nên đặt khi chọn nơi gửi cho bé 5–6 tuổi
Bảng dưới gợi ý câu hỏi và câu trả lời nên nghe được. Không nơi nào phải có đủ mọi thứ, nhưng câu trả lời mơ hồ ở nhiều dòng là dấu hiệu nơi đó chủ yếu chăm bé nhỏ:
| Nên hỏi | Câu trả lời đáng yên tâm | Câu trả lời nên dè dặt |
|---|---|---|
| Bé lớn có nhóm riêng trong giờ hoạt động không? | Có nhóm bé năm sáu tuổi, hoặc ghép với bé bốn tuổi | Tất cả các tuổi chơi chung cả buổi |
| Một buổi sáu giờ của nhóm lớn có những gì? | Kể được hoạt động cụ thể: làm đồ thủ công, trò vận động có luật, kể chuyện, ra sân | Chủ yếu là chơi tự do và xem phim |
| Màn hình được dùng thế nào? | Ngắn, có mục đích, không dùng để giữ bé ngồi yên | Bật phim khi đông bé hoặc cuối buổi |
| Bé không ngủ trưa thì làm gì? | Có góc nghỉ yên với sách, trò xếp hình | Bé phải nằm cùng các em |
| Ngày đông bé có thêm cô không? | Có xếp thêm người theo số bé đặt chỗ | Không rõ, tuỳ hôm |
Ba mẹ cũng có thể hỏi bé muốn nơi gửi có gì. Bé năm sáu tuổi thường trả lời rất cụ thể: có sân để chạy, có bạn trai hay bạn gái cùng tuổi, có làm bánh, có vẽ. Câu trả lời của bé là danh sách kiểm tra tốt nhất.
Cho bé cùng quyết định: từ món đồ mang theo tới giờ đón
Bé năm sáu tuổi hợp tác hơn hẳn khi được hỏi ý. Điều này không có nghĩa là để bé quyết định có đi gửi hay không khi gia đình cần, mà là cho bé chọn trong những gì có thể chọn. Bé chọn mang theo cuốn truyện tranh nào, bộ đồ chơi xếp hình nào. Bé chọn muốn đón trước hay sau bữa xế, nếu lịch ba mẹ cho phép. Bé tự chuẩn bị ba lô theo danh sách ba mẹ vẽ ra.
Nói thật với bé lý do đi gửi cũng là một cách tôn trọng bé. "Hôm nay ba mẹ phải đi đám cưới ở xa, con đến chỗ cô chơi với các bạn, tối ba đón" dễ được chấp nhận hơn một lời nói tránh mà bé nhận ra ngay.
Sau buổi gửi, hỏi ý bé: con thích gì, không thích gì, có muốn đi lần nữa không. Nếu bé có góp ý cụ thể như "chỗ đó không có ai bằng tuổi con", ba mẹ có thể chuyển lại cho nơi gửi hoặc cân nhắc chỗ khác. Bé thấy ý kiến mình được lắng nghe sẽ sẵn lòng thử lại hơn.
Một việc nhỏ nhưng có tác dụng: để bé tự giới thiệu mình với cô ở buổi đầu, nói tên, tuổi, món thích. Bé lớn thường thích vai trò này, và nó giúp bé bước vào nhóm như một người được chào đón chứ không phải một đứa trẻ bị trao tay.
Mùa hè trước lớp 1: tập nếp, không học trước chương trình
Nhiều gia đình dùng những tuần hè trước lớp 1 để gửi bé theo giờ vì trường mầm non đã kết thúc năm học. Đây là dịp tốt để bé tập những nếp mà lớp 1 cần: tự soạn đồ dùng của mình, ngồi nghe trong một khoảng thời gian, xếp hàng, chờ lượt, tự đi vệ sinh và rửa tay không cần nhắc, ăn đúng giờ trong thời gian cho phép.
Điều nên tránh là biến những tuần hè này thành lớp học trước chương trình tiểu học. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhiều lần nhắc không dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ mầm non; ba mẹ có thể tìm đọc các văn bản và hướng dẫn hiện hành của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo về chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Tinh thần chung là chuẩn bị tâm thế, thói quen, khả năng tự phục vụ, chứ không phải tập viết chữ, làm toán trước.
Một nơi gửi hợp với mùa hè trước lớp 1 sẽ có hoạt động giúp bé quen ngồi bàn trong thời gian ngắn, cầm bút vẽ tự do, kể lại câu chuyện, chơi trò có luật, và vận động nhiều. Nếu nơi gửi quảng cáo cho bé học viết chữ, làm toán lớp 1 trong mùa hè, ba mẹ nên cân nhắc kỹ.
Ba mẹ cũng có thể dùng ngày gửi để tập cho bé quen với một ngày dài hơn ở trường, ăn trưa ngoài nhà, và tự lo đồ cá nhân. Ngày đầu vào lớp 1 sẽ đỡ bỡ ngỡ hơn khi bé đã quen những việc đó.
An toàn với bé lớn: chạy nhảy, leo trèo và người đón
Bé năm sáu tuổi khoẻ, nhanh, thích thử thách. Phần lớn chấn thương ở tuổi này đến từ chạy nhảy, leo trèo, va vào nhau khi chơi trò đuổi bắt. Nơi gửi cho bé lớn vận động nhiều là đúng, miễn có người lớn để mắt, sân có mặt nền phù hợp và đồ chơi leo trèo hợp tuổi.
Bé lớn đôi khi muốn đi một mình trong khuôn viên, đi vệ sinh không cần cô theo. Hỏi nơi gửi họ cho bé năm sáu tuổi tự đi vệ sinh như thế nào, khu vệ sinh có cách xa lớp không, có ai để ý thời gian bé đi không.
Người đón là chuyện cần nói rõ với cả bé lẫn nơi gửi. Bé lớn biết nói, nên dễ tin người lạ nói "mẹ nhờ chú đón con". Dặn bé: chỉ về với người ba mẹ đã nói trước, và nếu có ai khác đến, bé phải hỏi cô. Với nơi gửi, ghi rõ tên người đón, và hỏi họ làm gì khi người đến đón không đúng danh sách.
Thời tiết TP.HCM nắng nóng, mưa chiều bất chợt; bé lớn chơi ngoài trời nhiều cần mũ, nước uống, và quần áo dễ thay. Bé đã biết tự uống nước, nhưng mải chơi sẽ quên, nên vẫn cần cô nhắc.
Nếu bé bị té ngã hay va chạm trong buổi gửi, ba mẹ nên được báo ngay khi đón, kể cả khi vết thương nhỏ: bé ngã ở đâu, cô đã sơ cứu thế nào, bé có than đau ở đâu sau đó không. Va đập vùng đầu thì nơi gửi nên gọi báo ngay chứ không đợi tới giờ đón, để gia đình theo dõi và đưa bé đi khám khi cần.
Có nên cho bé lớn mang máy tính bảng, điện thoại đi gửi
Bé năm sáu tuổi nhiều khi đã quen dùng máy tính bảng hay điện thoại ở nhà, và có bé đòi mang theo. Ba mẹ cũng có lúc muốn cho bé mang để bé đỡ chán. Phần lớn nơi gửi không khuyến khích, và có lý do: thiết bị cá nhân làm bé ngồi một mình thay vì chơi với bạn, dễ gây tranh giành, dễ rơi vỡ hay thất lạc, và làm khó cô khi các bé khác không có.
Tổ chức Y tế Thế giới có khuyến nghị giới hạn thời gian ngồi trước màn hình cho trẻ dưới 5 tuổi, và nhiều hiệp hội nhi khoa khuyên trẻ ở tuổi mẫu giáo dùng màn hình ít, có người lớn cùng xem. Ba mẹ có thể đọc các khuyến nghị này để tự đặt quy tắc cho gia đình. Ngày đi gửi là dịp tốt để bé có một ngày ít màn hình hơn ở nhà.
Nếu bé cần liên lạc với ba mẹ, ví dụ ba mẹ đi xa cả ngày, có thể nhờ cô cho bé gọi điện ngắn vào một giờ đã hẹn bằng máy của nơi gửi, thay vì cho bé cầm máy riêng. Bé lớn được biết trước sẽ có cuộc gọi lúc ăn xế thường yên tâm hơn.
Thay cho màn hình, hãy cho bé chọn một món mang theo có thể chơi cùng bạn: bộ bài hình, bộ xếp hình, một quả bóng nhỏ nếu nơi gửi cho phép. Món đồ chơi chung còn là cách để bé lớn làm quen bạn mới nhanh hơn.
Ba lô gửi theo giờ của bé 5–6 tuổi
Bé lớn có thể tự soạn ba lô theo danh sách ba mẹ vẽ hình. Đây cũng là bài tập tự lo đồ dùng trước lớp 1:
- Bình nước có tên bé, bé tự mở được nắp.
- Một bộ quần áo thay, thêm một bộ nếu có hoạt động với nước hay đất cát.
- Mũ và áo khoác mỏng cho giờ ra sân hoặc phòng máy lạnh.
- Một món bé chọn: truyện tranh, bộ xếp hình, cuốn tập tô màu.
- Đồ ăn nhẹ nếu nơi gửi cho phép mang và bé có nhu cầu ăn riêng.
- Phiếu dặn cô của ba mẹ: dị ứng nếu có, người đón, số liên lạc, bé có ngủ trưa không.
Đón bé, để bé tự kiểm ba lô xem còn đủ đồ không. Thói quen này đi cùng bé vào lớp 1 và đỡ cho ba mẹ những lần quay lại tìm bình nước bỏ quên.
Ba mẹ ở khu Quận 12 cũ cần chỗ gửi bé năm sáu tuổi trong hè hay cuối tuần có thể đăng ký Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School qua form trên trang, chọn gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày, và ghi bé sắp vào lớp 1 ở phần ghi chú.
Câu hỏi thường gặp
Bé 6 tuổi đã học xong mẫu giáo có gửi theo giờ được nữa không?
Phần lớn dịch vụ mầm non theo giờ nhận đến 6 tuổi, nên mùa hè trước lớp 1 vẫn gửi được. Ba mẹ hỏi nơi gửi có nhóm cho bé lớn và hoạt động hợp tuổi không để bé không chán.
Có nên cho bé học chữ trong mùa hè trước lớp 1?
Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều lần nhắc không dạy trước chương trình lớp 1. Mùa hè hợp để tập thói quen, tự phục vụ, ngồi nghe, chơi trò có luật và vận động. Ba mẹ đọc hướng dẫn hiện hành của Bộ và Sở để nắm tinh thần chung.
Bé 5 tuổi nói không muốn đi gửi nữa thì làm sao?
Hỏi bé cụ thể vì sao: chán, không có bạn cùng tuổi, hay có chuyện gì làm bé buồn. Trao đổi với nơi gửi để biết thêm. Nếu lý do là thiếu hoạt động hay thiếu bạn cùng lứa, có thể cân nhắc nơi khác hoặc khung giờ khác.
Bé 6 tuổi có được tự đi vệ sinh một mình ở nơi gửi không?
Tuỳ cách nơi gửi bố trí. Bé năm sáu tuổi thường tự đi được, nhưng nơi gửi vẫn nên biết bé đi lúc nào và để ý nếu bé đi lâu. Ba mẹ hỏi khu vệ sinh nằm ở đâu so với lớp và dặn bé báo cô trước khi đi.
Gửi bé lớn chung với các em nhỏ có ảnh hưởng gì không?
Ghép trong giờ ăn hay nghỉ thường không sao, và bé lớn còn có dịp tập giúp đỡ em. Nhưng nếu cả buổi chỉ có hoạt động cho tuổi nhà trẻ, bé lớn dễ chán và quậy. Hỏi cách nơi gửi tổ chức cho nhóm lớn.