Muốn không bị động mỗi dịp lễ, ba mẹ nên lên kế hoạch gửi theo giờ cho cả năm học ngay từ tuần đầu: khoanh các ngày trường chính đóng cửa (lễ, nghỉ bù, ngày tập huấn, ngày sửa chữa), đối chiếu với lịch làm của hai người, rồi đặt sẵn một nơi gửi dự phòng mà bé đã đến thử. Khi đó, mỗi lần trường báo nghỉ, việc của ba mẹ chỉ còn là xác nhận lịch chứ không phải đi tìm chỗ.
Bài này không bàn kỳ nghỉ hè, vốn là một mùa dài cần cách tính riêng, và cũng không bàn Tết Nguyên đán, đã có bài riêng trong chuyên mục. Ở đây là những ngày nghỉ ngắn, rải rác suốt năm học, mỗi đợt chỉ một đến vài ngày nhưng cộng lại không ít: Tết Dương lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5, Quốc khánh, các ngày nghỉ bù, cộng thêm những hôm trường đóng vì tập huấn giáo viên, cúp điện, ngập nước hay sự cố khác. Với gia đình mà ba mẹ làm ở TP.HCM trong ngành không nghỉ lễ, đây là bài toán lặp lại đều đặn, nên cần một lời giải dùng được cả năm.
Những ngày trường mầm non thường đóng cửa ngoài kỳ hè và Tết
Các ngày nghỉ lễ của người lao động được quy định trong Bộ luật Lao động 2019; trường mầm non công lập và nhiều trường tư thục nghỉ theo đó, cộng thêm lịch riêng của từng trường. Ba mẹ đối chiếu với thông báo thật của trường bé đang học, vì mỗi năm có thể có nghỉ bù hoặc hoán đổi ngày làm việc:
| Loại ngày nghỉ | Thời điểm | Biết trước bao lâu | Cách lo thường dùng |
|---|---|---|---|
| Tết Dương lịch | Ngày 1/1, có năm ghép với cuối tuần thành kỳ dài | Cả năm | Đặt chỗ gửi từ đầu tháng 12 |
| Giỗ Tổ Hùng Vương | Ngày 10/3 âm lịch, mỗi năm rơi vào một ngày dương lịch khác | Vài tháng | Xem lịch âm từ đầu năm để khoanh |
| 30/4 và 1/5 | Hai ngày liền, nhiều năm nối với cuối tuần hoặc nghỉ bù | Vài tháng | Đợt đông nhất trong năm ở nơi gửi, đặt sớm |
| Quốc khánh | Ngày 2/9 cùng một ngày liền kề trước hoặc sau | Vài tháng | Rơi vào đầu năm học mới, bé vừa vào lớp |
| Nghỉ bù, hoán đổi ngày làm | Theo thông báo hằng năm | Vài tuần | Hỏi trường có nghỉ theo hay không |
| Tập huấn giáo viên, sửa chữa, kiểm tra cơ sở | Theo lịch riêng của trường | Vài ngày đến vài tuần | Nơi gửi dự phòng bé đã quen |
| Đóng đột xuất do mưa ngập, mất điện, sự cố | Không báo trước hoặc báo tối hôm trước | Vài giờ | Danh sách người trông và nơi gửi đã đăng ký sẵn |
Trường nghỉ vì có ca bệnh truyền nhiễm trong lớp là trường hợp riêng: bé có thể đã tiếp xúc nguồn bệnh, nên chuyên mục này có bài riêng về tình huống lớp tạm nghỉ vì tay chân miệng. Các dòng còn lại trong bảng phần lớn biết trước được, và đó là lý do kế hoạch cả năm có ích.
Khoanh lịch cả năm ngay tuần đầu năm học
Đầu năm học, nhiều trường gửi lịch năm hoặc ít ra là lịch học kỳ. Đó là lúc tiện nhất để ba mẹ ngồi một buổi tối, lấy lịch làm việc của hai người đặt cạnh lịch trường. Mỗi ngày trường nghỉ được đánh dấu một trong ba màu: có người nhà ở nhà, cần người thân giúp, hoặc cần gửi. Chỉ những ngày màu cuối cùng mới là việc phải lo.
Với người làm văn phòng, phần lớn ngày lễ của trường trùng ngày nghỉ của ba mẹ, nên số ngày cần gửi trong năm thường ít, chủ yếu là ngày tập huấn, ngày nghỉ riêng của trường và ngày đột xuất. Với người làm ca, làm bán lẻ, y tế, bảo vệ, giao hàng, nhà máy, con số này có thể lên tới vài chục ngày một năm. Đếm được con số cụ thể giúp ba mẹ quyết định nên dùng kiểu gửi nào và để dành bao nhiêu tiền.
Ba mẹ cũng hỏi nơi gửi theo giờ dự định dùng về lịch của chính họ trong các dịp đó. Có nơi nghỉ một vài ngày lễ, có nơi mở cửa nhưng phụ thu, có nơi đông kín và chỉ nhận người đặt trước. Biết lịch hai bên mới thấy khoảng trống thật. Những ngày cả trường lẫn nơi gửi đều nghỉ là những ngày cần người thân hoặc ba mẹ xin phép, phải sắp từ rất sớm.
Một tờ lịch dán ở nhà, ghi rõ ngày nào bé ở đâu, ai đưa đón, giúp cả nhà và người giúp cùng nắm. Với bé lớn, vẽ thêm hình nhỏ cho từng nơi để bé tự xem hôm nay mình đi đâu, và không ngạc nhiên khi sáng ra không đến trường quen.
Gia đình làm ngày lễ: biến chuyện trống lịch thành lịch gửi cố định
Ở TP.HCM, rất nhiều ba mẹ làm trong siêu thị, cửa hàng, nhà hàng, khách sạn, bệnh viện, bến xe, kho hàng — những nơi ngày lễ là lúc đông việc nhất. Trường của bé nghỉ đúng lúc ba mẹ phải đi làm nhiều hơn. Với các gia đình này, chuyện không ai trông con dịp lễ không phải tai nạn mà là điều chắc chắn xảy ra, năm nào cũng vậy.
Cách nhẹ đầu nhất là coi lịch lễ như một lịch gửi cố định. Ngay khi công ty xếp lịch trực, ba mẹ đặt chỗ cho những ngày đó, cùng một nơi, cùng một khung giờ quen thuộc. Nếu hai người làm cùng ngành, có thể xin xếp lệch ca trong dịp lễ để luôn có một người ở nhà một phần ngày, phần còn lại gửi theo giờ, nhờ vậy bé không phải ở nơi gửi suốt ngày dài.
Bé con của ba mẹ làm ngày lễ có khi buồn vì các bạn được đi chơi còn mình đi gửi. Ba mẹ bù bằng một ngày nghỉ riêng sau lễ, khi đường vắng và công viên bớt đông, đưa bé đi chơi đúng nghĩa. Với bé nhỏ, ngày nào được đi chơi với ba mẹ thì ngày đó là ngày lễ, dù trên lịch nó là thứ Ba bình thường.
Gia đình dùng lịch gửi cố định cho ngày lễ nên hỏi nơi gửi có giữ chỗ trước cho khách quen không, và nếu ca trực của ba mẹ đổi vào phút chót thì đổi ngày gửi được trong bao lâu. Những câu này nên hỏi một lần từ đầu năm, không phải hỏi lại mỗi đợt.
Ngày trường đóng cửa đột xuất: có sẵn một nơi bé đã quen
Những hôm trường báo nghỉ tối hôm trước vì mưa ngập, mất điện, sửa đường ống, hay sáng ra mới nhắn tin vì sự cố, là những hôm khó nhất. Không còn thời gian tìm nơi mới, cũng không còn thời gian cho bé làm quen. Ba mẹ nào đã có sẵn một nơi gửi dự phòng, bé từng đến vài lần, cô từng biết tên bé, thì hôm đó chỉ cần một cuộc gọi.
Đăng ký trước ở nơi dự phòng nghĩa là đã để lại thông tin của bé: tuổi, dị ứng nếu có, người được đón, số điện thoại của hai người lớn. Nhiều nơi gửi theo giờ không đòi hồ sơ nhập học nhưng vẫn cần những thông tin này, và điền sẵn từ trước thì sáng hôm có việc ba mẹ không phải đứng ở cửa lớp viết vội.
Mùa mưa ở TP.HCM, khoảng tháng Năm tới tháng Mười một, là mùa nhiều hôm đường ngập sau cơn mưa lớn hay triều cường ở một số khu. Khi chọn nơi gửi dự phòng, ba mẹ nên tính cả đường đi: nơi gần nhà hay gần chỗ làm, đường có hay ngập không. Một nơi tốt nhưng phải đi qua đoạn đường ngập thì vào hôm trường nghỉ vì mưa cũng khó đến được.
Giữ liên lạc với nơi dự phòng một hai lần mỗi học kỳ, chẳng hạn cho bé đến một buổi ngắn dịp cuối tuần, giúp bé không quên nơi đó. Với bé nhỏ, vài tháng không đến là đủ để nơi quen trở lại thành nơi lạ.
Dự trù ngân sách cả năm cho những ngày gửi ngoài lịch trường
Gửi theo giờ dịp lễ thường tốn hơn ngày thường, vì nhiều nơi có phụ thu ngày lễ, cuối tuần. Cộng cả năm, khoản này không nhỏ với gia đình làm ngày lễ. Thay vì để mỗi đợt thành một khoản bất ngờ, ba mẹ lấy số ngày cần gửi đã đếm ở bước khoanh lịch, nhân với chi phí một buổi theo bảng giá hiện hành của nơi định gửi, cộng phụ thu lễ, rồi chia đều cho mười hai tháng để dành dần.
Ba mẹ hỏi nơi gửi có gói nhiều buổi dùng dần trong năm không, buổi chưa dùng có được bảo lưu sang học kỳ sau không, và nếu ngày lễ bị đổi vì nghỉ bù thì buổi đã đặt xử lý ra sao. Những điều kiện này quyết định gói trả trước có thật sự lợi hơn trả từng buổi hay không. Chi tiết về các khoản cấu thành và chính sách huỷ, đổi có trong chuyên mục chi phí của trang.
Cũng nên xem trong phúc lợi của công ty có hỗ trợ gì cho người lao động có con nhỏ không. Một số nơi có chế độ hỗ trợ tiền gửi trẻ hoặc cho đổi ca linh hoạt với người có con dưới sáu tuổi; quy định mỗi nơi một khác, ba mẹ hỏi bộ phận nhân sự để biết chính xác.
Ngân sách cả năm còn giúp ba mẹ so sánh các cách trông: thuê người trông tại nhà cho vài ngày lễ, đưa bé về quê một đợt, hay gửi theo giờ. Có con số trước mặt thì quyết định dễ hơn, và không phải chọn vội trong một tối trước kỳ nghỉ.
Mỗi loại ngày nghỉ nên lo bằng cách nào
Hỏi trường hiện tại trước. Một số trường mầm non có trông trẻ vào ngày tập huấn hay ngày nghỉ riêng, có khi ghép lớp. Nếu có, bé ở lại nơi quen là lựa chọn ít xáo trộn nhất.
Ngày lễ biết trước: gửi theo giờ ở nơi dự phòng. Hợp với gia đình làm ngày lễ. Đặt sớm, cùng một nơi, cùng một khung giờ mỗi dịp, để bé coi đó là nơi quen của những ngày đặc biệt.
Ngày nghỉ bù dính cuối tuần: kết hợp người thân. Kỳ nghỉ ba bốn ngày liền thường có ông bà hay người thân rảnh một phần. Gửi theo giờ lấp phần còn lại, tránh để bé đi gửi trọn cả kỳ.
Ba mẹ thay phiên nghỉ phép. Dành cho vài ngày lẻ trong năm. Nên xin phép sớm, vì dịp lễ nhiều đồng nghiệp cũng muốn nghỉ cùng lúc.
Đóng cửa đột xuất: danh sách gọi lần lượt. Người thân gần nhà trước, rồi nơi gửi đã đăng ký sẵn. Không nên tìm nơi hoàn toàn mới vào buổi sáng hôm đó nếu có lựa chọn khác.
Nhờ gia đình bạn cùng lớp. Hai gia đình thân nhau có thể đổi phiên trông con cho nhau vào ngày trường nghỉ. Cần thoả thuận rõ ăn uống, giờ giấc, an toàn; hợp cho một hai ngày hơn là cả đợt.
Cho bé làm quen nơi dự phòng trước dịp lễ đầu tiên
Bé quen trường cũ, cô cũ mà đột ngột sang nơi lạ đúng ngày lễ đông người thường khó chịu hơn ba mẹ nghĩ. Các bước nên làm vài tuần trước dịp nghỉ đầu tiên của năm học:
- Đưa bé đến xem nơi dự phòng vào một buổi ngày thường, khi phòng còn vắng.
- Gửi thử một buổi ngắn, đón sớm, để trải nghiệm đầu tiên dễ chịu.
- Kể với bé rằng những ngày trường nghỉ, bé sẽ chơi ở chỗ này, rồi hôm sau lại về với cô và bạn ở trường.
- Báo cô ở nơi dự phòng nếp sinh hoạt bé đang theo ở trường: giờ ngủ trưa, cách ăn, những gì bé đang tập.
- Mỗi dịp nghỉ, dùng lại đúng nơi đó và cùng khung giờ, để bé có một nhịp quen cho những ngày đặc biệt.
Với bé lớn, một nơi khác trường có bạn mới, đồ chơi mới đôi khi lại là điều thú vị. Ba mẹ kể về nó như chỗ chơi riêng của những ngày lễ, thay vì nơi phải đến vì ba mẹ bận.
Sau những đợt nghỉ liền nhiều ngày: đưa bé về nếp trường
Đợt 30/4–1/5 nối với cuối tuần hay kỳ Quốc khánh dài ngày có thể làm bé lệch nhịp, nhất là khi bé vừa ở nhà vừa đi gửi nơi khác. Vài việc giúp bé quay lại trường êm hơn:
- Một hai hôm trước khi trường mở lại, đưa giờ ngủ, giờ dậy của bé về như nếp đi học.
- Báo cô ở trường những ngày qua bé ở đâu, có đi gửi nơi khác không, có ốm hay ăn uống gì khác thường.
- Hôm đầu đi học lại, nếu được, đón bé sớm hơn thường lệ một chút.
- Kiểm lại đồ dùng: bình nước, quần áo dự phòng, túi ngủ trưa đã giặt sạch sau đợt nghỉ.
- Ghi lại kinh nghiệm của đợt vừa qua lên tờ lịch năm: nơi gửi đông hay vắng, bé có vui không, để lần sau điều chỉnh.
Một nơi gửi dự phòng mà bé đã quen, một tờ lịch năm và một khoản để dành là ba thứ giúp gia đình có con nhỏ ở thành phố qua những ngày trường nghỉ mà không phải hoảng.
Gia đình ở khu vực trước đây là Quận 12, TP.HCM cần nơi gửi bé ngắn hạn trong những tuần đặc biệt có thể tìm đến Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School: bốn cơ sở Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp, An Phú Đông, nhận bé 6 tháng đến 6 tuổi theo gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày. Ba mẹ điền form trên trang với tên bé, tuổi, cơ sở, ngày gửi, giờ gửi, gói giờ và ghi chú về hoàn cảnh gia đình; nhà trường sẽ gọi lại xếp lịch cùng ba mẹ.
Câu hỏi thường gặp
Trường mầm non có nghỉ ngày Giỗ Tổ Hùng Vương không?
Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10/3 âm lịch là một ngày nghỉ lễ theo Bộ luật Lao động 2019, và trường mầm non thường nghỉ theo. Vì là ngày âm lịch nên mỗi năm rơi vào một ngày dương lịch khác; ba mẹ xem thông báo của trường và lịch âm từ đầu năm để khoanh trước.
Ngày nghỉ bù thì trường mầm non có nghỉ không?
Tuỳ thông báo hằng năm và cách từng trường áp dụng. Có năm có nghỉ bù hoặc hoán đổi ngày làm việc để tạo kỳ nghỉ dài. Ba mẹ hỏi trường ngay khi có thông báo chính thức, rồi mới đặt chỗ gửi.
Nghỉ lễ 30/4 và 1/5 mà ba mẹ vẫn đi làm thì gửi con thế nào?
Xem trường nghỉ những ngày nào, đối chiếu lịch trực của mình, rồi hỏi nơi gửi theo giờ có mở các ngày đó không, có phụ thu không. Đây thường là đợt đông nhất trong năm nên nên đặt trước vài tuần, ưu tiên nơi bé đã đến thử.
Trường báo nghỉ đột xuất ngày mai thì làm sao?
Gọi người thân trước, rồi gọi nơi gửi dự phòng đã đăng ký sẵn để xác nhận chỗ. Nếu trường nghỉ vì có ca bệnh truyền nhiễm trong lớp, ba mẹ báo cho nơi gửi biết vì bé có thể đã tiếp xúc nguồn bệnh, và cân nhắc giữ bé ở nhà theo dõi.
Một năm học cần gửi con thêm bao nhiêu ngày ngoài lịch trường?
Tuỳ nghề của ba mẹ. Gia đình làm văn phòng thường chỉ vài ngày tập huấn, nghỉ riêng và đột xuất. Gia đình làm ca, bán lẻ, y tế có thể lên tới vài chục ngày. Khoanh lịch từ đầu năm là cách duy nhất có con số thật để lên ngân sách.
Có nên đăng ký trước một nơi gửi dự phòng dù chưa chắc dùng?
Nên, nếu ba mẹ không có người thân ở gần. Đăng ký sẵn thông tin của bé và cho bé đến thử một buổi giúp những hôm trường đóng đột xuất chỉ cần một cuộc gọi, thay vì đi tìm nơi mới trong vội vàng.