Ở nơi gửi theo giờ, bé thường được xếp theo hai nhóm lớn: nhóm nhà trẻ cho bé dưới 3 tuổi và nhóm mẫu giáo cho bé từ 3 đến 6 tuổi; nơi đông bé chia nhỏ hơn theo từng năm tuổi, nơi ít bé hay ngày vắng thì ghép các tuổi gần nhau. Ghép tuổi không phải là điều xấu nếu được tổ chức đúng, nhưng bé nhỏ nhất và bé lớn nhất trong nhóm là hai bé chịu ảnh hưởng nhiều nhất.
Vì dịch vụ theo giờ có số bé thay đổi từng ngày, câu hỏi bé con mình sẽ ở cùng ai là câu hỏi đáng đặt khi đặt chỗ. Bài viết giải thích cách nơi gửi thường chia nhóm, căn cứ quy định của ngành giáo dục về nhóm lớp mầm non, lợi và hại của lớp ghép với từng độ tuổi, và những câu cụ thể nên hỏi về số bé trên mỗi cô.
Vì sao nơi gửi theo giờ khó giữ nhóm đúng tuổi như trường chính
Trường mầm non chính thức có danh sách lớp cố định cả năm: biết trước bao nhiêu bé, tuổi nào, cô nào. Dịch vụ gửi theo giờ thì ngược lại, số bé thay đổi theo ngày, theo giờ, theo mùa. Sáng thứ bảy có thể đông bé ba bốn tuổi, chiều thứ ba có thể chỉ vài bé nhà trẻ, ngày lễ thì đủ mọi lứa.
Vì vậy nơi gửi theo giờ thường phải linh hoạt: có những khung giờ chia nhóm đúng tuổi, có những khung ghép. Điều ba mẹ cần biết không phải là có ghép hay không, mà là ghép thế nào, khi nào, và nhóm bé nhỏ nhất có được bảo vệ hay không.
Một yếu tố khác là bé đến và về vào những giờ khác nhau. Buổi sáng sớm và chiều muộn, khi chỉ còn vài bé, nhiều nơi gom về một phòng cho an toàn và ấm cúng. Giữa ngày, khi đông, mới tách nhóm theo tuổi. Ba mẹ có bé gửi vào khung đầu hay cuối ngày nên hỏi riêng về khung này.
Điều này giải thích vì sao đặt chỗ trước có ích cho chính bé. Nơi gửi biết trước số bé và tuổi của từng bé sẽ xếp được cô và phòng hợp lý hơn so với nhận bé đột xuất.
Quy định của ngành giáo dục về nhóm, lớp theo độ tuổi
Với các cơ sở giáo dục mầm non, cách chia nhóm trẻ và lớp mẫu giáo theo độ tuổi được quy định trong Điều lệ trường mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bản hiện hành là Thông tư 52/2020/TT-BGDĐT cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung sau đó. Điều lệ chia trẻ nhà trẻ thành các nhóm theo tháng tuổi và trẻ mẫu giáo thành các lớp theo năm tuổi, đặt số trẻ tối đa cho từng nhóm, lớp, và cho phép nhóm, lớp ghép nhiều độ tuổi trong những điều kiện nhất định.
Nguyên tắc dễ nhớ là trẻ càng nhỏ thì số trẻ tối đa trong nhóm càng thấp. Ba mẹ không cần thuộc từng con số, nhưng nếu muốn đối chiếu, nên đọc chính văn bản hiện hành trên cổng thông tin của Bộ hoặc hỏi Sở Giáo dục và Đào tạo, ủy ban nhân dân xã, phường nơi cơ sở đặt trụ sở, vì các quy định này có thể được điều chỉnh.
Dịch vụ trông giữ theo giờ có thể được tổ chức trong một trường mầm non, trong một nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập, hoặc dưới hình thức khác. Mỗi loại hình chịu những quy định khác nhau về cấp phép và điều kiện hoạt động. Câu hỏi cơ bản ba mẹ nên đặt: dịch vụ này hoạt động dưới pháp nhân nào, có được cấp phép hoạt động giáo dục mầm non không, và ai chịu trách nhiệm khi có sự cố.
Trang này không thay cho tư vấn pháp lý. Chuyên mục chọn nơi gửi an toàn và chuyên mục quyền lợi, an toàn pháp lý của trang có bài riêng về giấy phép và thoả thuận khi gửi.
Lớp ghép tuổi được gì và mất gì với từng bé
Ghép tuổi có lợi và hại khác nhau tuỳ bé ở vị trí nào trong nhóm. Bảng dưới tóm tắt những gì thường thấy:
| Vị trí của bé trong nhóm ghép | Thường được | Có thể thiệt | Ba mẹ nên dặn |
|---|---|---|---|
| Bé nhỏ nhất, dưới 2 tuổi | Bắt chước anh chị, được để ý, nghe nhiều lời nói | Va chạm khi bé lớn chạy nhảy, đồ chơi chi tiết nhỏ, giờ ngủ bị ồn | Bé còn cho đồ vào miệng, cần chỗ chơi riêng và giờ ngủ yên |
| Bé ở giữa, 2–4 tuổi | Có bạn lớn để học theo và em nhỏ để chăm | Ít khi bị ảnh hưởng nhiều | Tính cách và cách bé hoà nhập |
| Bé lớn nhất, 5–6 tuổi | Được làm anh chị, tập giúp đỡ, tập kiên nhẫn | Chán nếu hoạt động chỉ hợp tuổi nhỏ, bị đòi nhường liên tục | Bé cần hoạt động hợp tuổi và có lúc được chơi với bạn cùng lứa |
Nhìn bảng có thể thấy nhóm ghép thường hợp với bé ở giữa, và cần chú ý nhất ở hai đầu. Với bé nhỏ nhất, điều quan trọng là an toàn: chỗ chơi tách riêng, đồ chơi hợp tuổi, giờ ngủ không bị phá. Với bé lớn nhất, điều quan trọng là được thử thách.
Nhiều nhà giáo dục cũng cho rằng ghép tuổi có giá trị riêng: bé lớn học cách chăm sóc, bé nhỏ có hình mẫu gần gũi. Lợi ích này đến khi cô tổ chức có chủ đích, không phải khi ghép chỉ để tiết kiệm phòng.
Số bé trên mỗi cô: câu hỏi quan trọng hơn tổng số bé
Khi gọi đặt chỗ, ba mẹ hay hỏi hôm nay có bao nhiêu bé. Câu hỏi có ích hơn là một cô trông bao nhiêu bé trong nhóm của con mình. Một phòng hai mươi bé có bốn cô khác hẳn một phòng mười hai bé có một cô.
Với trẻ nhà trẻ, số bé trên mỗi cô càng ít càng tốt vì bé cần được bế, cho ăn, thay bỉm, dỗ ngủ từng bé một. Khi một cô đang thay bỉm cho một bé, những bé còn lại vẫn cần người để mắt. Ba mẹ có thể hỏi: lúc cô thay bỉm hay cho một bé ăn, ai trông các bé còn lại.
Với trẻ mẫu giáo, mỗi cô trông được nhiều bé hơn vì bé đã tự phục vụ phần lớn. Nhưng giờ ra sân, giờ ăn, giờ đi vệ sinh vẫn là những lúc cần thêm người. Hỏi nơi gửi có bố trí thêm người vào những khung đó không.
Ngày lễ, cuối tuần thường là ngày đông bé ở dịch vụ theo giờ. Hỏi nơi gửi họ có xếp thêm cô theo số bé đặt chỗ không, và có giới hạn số bé nhận trong ngày không. Một nơi sẵn lòng từ chối khi đã đủ chỗ là dấu hiệu tốt hơn một nơi nhận mọi bé.
Bé lớn và bé nhỏ trong cùng một phòng: an toàn ở từng góc
Khi nhóm ghép có cả bé chưa đầy hai tuổi và bé năm sáu tuổi, an toàn của bé nhỏ phụ thuộc vào cách sắp phòng. Một phòng tốt cho nhóm ghép thường có góc riêng cho bé nhỏ với thảm mềm, đồ chơi to, rào thấp, và góc riêng cho bé lớn với bàn, đồ thủ công, xếp hình chi tiết nhỏ.
Đồ chơi có chi tiết nhỏ của bé lớn là mối nguy rõ nhất với bé nhỏ. Hạt cườm, mảnh xếp hình nhỏ, bút có nắp nhỏ đều có thể bị bé nhỏ nhặt bỏ vào miệng. Hỏi nơi gửi những đồ này được để ở đâu và dùng trong khu vực nào.
Giờ vận động là lúc khác cần tách. Bé lớn chạy đuổi bắt với tốc độ mà bé nhỏ không tránh kịp. Nơi gửi tổ chức tốt sẽ cho hai nhóm ra sân ở khu khác nhau hoặc vào giờ khác nhau, hoặc có cô đứng giữa hai khu.
Giờ ngủ cũng vậy. Bé nhỏ ngủ sớm và lâu hơn, bé lớn có khi không ngủ. Phòng ngủ chung mà bé lớn được chơi ồn bên cạnh sẽ làm bé nhỏ thức giấc. Nơi gửi nên có chỗ nghỉ riêng cho bé lớn không ngủ.
Giờ ăn ít được để ý hơn nhưng cũng cần tách. Bé lớn ăn cơm, có khi có món nhiều xương, hạt, miếng to; bé nhỏ ngồi cạnh có thể với tay lấy. Nên hỏi bé nhỏ có bàn ăn riêng hoặc cô ngồi kèm trong bữa không, nhất là khi bé còn đang tập ăn thô.
Bé sát mốc chuyển nhóm hoặc có nhịp riêng: xếp theo tuổi hay theo bé
Tuổi trên giấy chỉ là điểm xuất phát. Một bé hai tuổi mười một tháng và một bé ba tuổi một tháng chỉ cách nhau vài tuần nhưng có thể bị xếp vào hai nhóm khác hẳn. Ngược lại, hai bé cùng ngày sinh có thể khác nhau nhiều về cách chơi, cách nói, chuyện đã bỏ bỉm hay chưa. Nơi gửi có kinh nghiệm thường xem cả tuổi lẫn những gì ba mẹ kể về bé trước khi quyết định nhóm.
Vì thế, khi bé nằm sát mốc chuyển nhóm, ba mẹ nên kể với cô những điều thực tế: bé đã tự ăn chưa, còn mặc bỉm không, có ngủ trưa không, thích chơi một mình hay đã chơi cùng bạn, có hay sợ chỗ đông không. Những thông tin này không nhằm đánh giá bé hơn hay kém bạn, mà để cô xếp bé vào nơi bé thoải mái và an toàn nhất.
Có những bé được xếp lên nhóm lớn hơn tuổi vì đã quen đi học, hoặc ở lại nhóm nhỏ thêm một thời gian vì còn bỉm, còn ngủ hai giấc. Cả hai đều bình thường. Ba mẹ không nên nài để bé vào nhóm lớn chỉ vì nghĩ như thế là con giỏi hơn; một nhóm hợp nhịp của bé giúp buổi gửi êm hơn nhiều.
Nếu bé có nhu cầu đặc biệt về phát triển, vận động, giao tiếp hay sức khoẻ, ba mẹ nên báo trước khi đặt chỗ, không đợi tới buổi gửi. Nơi gửi cần biết để sắp người, sắp nhóm, hoặc nói thẳng nếu họ chưa đủ điều kiện chăm bé chu đáo. Một lời từ chối rõ ràng vẫn tốt hơn một buổi gửi mà cô không biết phải làm gì.
Những câu nên hỏi về cách xếp nhóm khi đặt chỗ
Ba mẹ có thể chép danh sách này để hỏi khi gọi điện hoặc khi tham quan. Không cần hỏi hết, chọn những câu hợp với tuổi của bé:
- Khung giờ con gửi, bé sẽ ở nhóm tuổi nào, cùng khoảng bao nhiêu bé?
- Một cô trông mấy bé trong nhóm đó, và ai trông khi cô đang thay bỉm hay cho bé ăn?
- Có lúc nào ghép tuổi không, ghép thế nào, góc chơi của bé nhỏ được tách ra sao?
- Đồ chơi chi tiết nhỏ của bé lớn được để ở đâu?
- Ngày đông bé có thêm người không, có giới hạn số bé nhận không?
- Giờ ngủ của bé nhỏ và giờ nghỉ của bé lớn không ngủ được bố trí thế nào?
- Bé lớn có được hoạt động riêng hợp tuổi không?
Câu trả lời cụ thể, có ví dụ, cho thấy nơi gửi đã nghĩ tới chuyện này. Câu trả lời chung chung như "ở đây cô lo hết" thì nên hỏi thêm.
Mầm Non Theo Giờ vận hành trong bốn cơ sở Global Star School khu Quận 12 cũ, nhận bé từ 6 tháng đến 6 tuổi. Khi đăng ký qua form trên trang, ba mẹ ghi tuổi bé và có thể hỏi thêm về nhóm bé sẽ ở trong phần ghi chú để nhà trường trả lời khi gọi lại.
Câu hỏi thường gặp
Lớp ghép tuổi có làm bé chậm phát triển không?
Không có cơ sở để nói vậy khi lớp ghép được tổ chức đúng. Nhiều nhà giáo dục thấy ghép tuổi có lợi như bé lớn tập chăm sóc, bé nhỏ có hình mẫu. Điều cần là bé nhỏ được an toàn và bé lớn có hoạt động hợp tuổi.
Một cô trông bao nhiêu bé là hợp lý ở nơi gửi theo giờ?
Bé càng nhỏ thì một cô càng nên trông ít bé. Điều lệ trường mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định số trẻ tối đa của từng nhóm, lớp; số cô trên mỗi nhóm, lớp do văn bản riêng về định mức quy định. Ba mẹ nên hỏi cụ thể một cô trông mấy bé trong nhóm của con và đối chiếu văn bản hiện hành.
Bé 1 tuổi có nên ở chung phòng với bé 5 tuổi?
Có thể ở một số khung như sáng sớm, chiều muộn, nếu phòng có góc riêng cho bé nhỏ và đồ chơi chi tiết nhỏ được cất riêng. Giờ vận động và giờ ngủ nên tách để bé nhỏ không bị va chạm hay đánh thức.
Dịch vụ gửi trẻ theo giờ có cần giấy phép không?
Dịch vụ trông giữ trẻ có tính chất giáo dục mầm non phải hoạt động theo quy định của ngành giáo dục, tuỳ loại hình. Ba mẹ nên hỏi dịch vụ thuộc pháp nhân nào, giấy phép ra sao, và hỏi Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc ủy ban nhân dân xã, phường sở tại khi cần kiểm tra.
Làm sao biết nơi gửi có xếp thêm cô ngày đông bé?
Hỏi thẳng khi đặt chỗ: ngày lễ, cuối tuần thường có bao nhiêu bé, có thêm người không, có giới hạn số bé nhận không. Khi đón bé, ba mẹ cũng có thể quan sát nhanh số cô trong phòng so với số bé.