Khi gửi hai con khác tuổi cùng một nơi theo giờ, nguyên tắc chung là mỗi bé ở nhóm hợp với tuổi của mình, còn hai bé được gặp nhau ở những lúc như đến, về, giờ ăn hay giờ chơi chung nếu nơi gửi tổ chức được. Chung một nhóm hợp khi hai bé chênh nhau ít và cùng ở tuổi mẫu giáo; khi em còn ở tuổi nhà trẻ mà anh chị đã lớn, tách nhóm thường an toàn và vui hơn cho cả hai.
Điều cần tránh là để bé lớn thành người trông em. Ở nơi gửi, bé lớn cũng là một đứa trẻ cần được chơi và được chăm. Bài viết đi qua cách chọn chung hay tách nhóm theo khoảng cách tuổi, chọn gói khi hai bé có giấc ngủ khác nhau, chuẩn bị đồ và dặn cô cho hai bé, xử lý khi một bé ốm, và sắp xếp chuyện đón trả.
Gửi hai bé khác gì gửi một bé
Gửi hai con một lúc thường xảy ra vào những ngày cả nhà cùng bận: ba mẹ đều phải đi làm ngày thứ bảy, ông bà về quê, mẹ đi khám thai hay đi sinh em bé, người giúp việc nghỉ Tết. Đó cũng là những ngày ba mẹ ít thời gian chuẩn bị nhất, trong khi hai bé cần hai kiểu chuẩn bị khác nhau.
Khác biệt đầu tiên là nhịp. Bé hai tuổi và bé năm tuổi ăn khác giờ, ngủ khác giờ, chơi khác trò. Một gói giờ hợp với bé lớn có thể cắt đúng giấc ngủ của bé nhỏ, và ngược lại. Ba mẹ cần nghĩ cho từng bé chứ không chỉ cho "hai đứa".
Khác biệt thứ hai là cảm xúc giữa hai bé. Có những cặp anh chị em gắn với nhau, gặp chỗ lạ thì bám lấy nhau, bé nhỏ yên tâm hơn khi có anh chị cùng đi. Có những cặp lại hay tranh nhau, ở cạnh nhau thì cãi, xa nhau thì mỗi bé chơi vui với bạn của mình. Ba mẹ hiểu hai con nhất, nên điều này cần được nói rõ với cô.
Khác biệt thứ ba là việc của nơi gửi. Hai bé là hai hồ sơ, hai nhóm có khi khác phòng, hai cô phụ trách. Nơi gửi tổ chức tốt sẽ cho ba mẹ biết rõ mỗi bé ở đâu, ai trông, và hai bé có gặp nhau trong buổi không. Có thông tin đó, ba mẹ mới dặn được bé lớn biết em mình đang ở đâu, để bé không lo.
Chung nhóm hay tách nhóm: tuỳ khoảng cách tuổi
Không có quy tắc cứng, nhưng khoảng cách tuổi và tuổi của bé nhỏ thường quyết định nhiều nhất. Bảng gợi ý dưới đây để ba mẹ trao đổi với nơi gửi:
| Hai bé | Thường hợp | Lý do | Điều nên hỏi nơi gửi |
|---|---|---|---|
| Cùng tuổi mẫu giáo, chênh 1 năm (ví dụ 3 và 4 tuổi) | Chung nhóm được, hoặc tách nếu hai bé hay tranh nhau | Hoạt động hợp với cả hai, bé nhỏ có người quen bên cạnh | Nhóm lớn có hoạt động đủ cho bé lớn hơn không? |
| Em dưới 3 tuổi, anh chị 3–4 tuổi | Tách nhóm, cho gặp nhau lúc đến, về, giờ chơi chung | Nhịp ăn ngủ khác, em cần chỗ chơi an toàn riêng | Hai nhóm có gần nhau không, bé lớn có được ghé thăm em không? |
| Em dưới 2 tuổi, anh chị 5–6 tuổi | Tách nhóm | Chênh lệch quá xa về vận động, trò chơi, giấc ngủ | Ai báo cho bé lớn biết em ổn trong buổi? |
| Sinh đôi hoặc cùng tuổi | Chung nhóm, tuỳ tính từng bé | Cùng nhịp, cùng hoạt động | Cô có phân biệt và theo dõi riêng từng bé không? |
Nếu nơi gửi gom các tuổi vào một phòng ở khung sáng sớm hay chiều muộn, hai bé sẽ ở cùng nhau lúc đó; điều này thường không sao, miễn là phòng có góc riêng cho bé nhỏ.
Với hai bé sinh đôi hay cùng tuổi, ba mẹ nên dặn cô gọi đúng tên từng bé và ghi riêng bữa ăn, giấc ngủ, chuyện đi vệ sinh của từng bé. Gộp chung "hai bé ăn hết" là thông tin không đủ khi một bé ăn ít hơn hẳn bé kia.
Đừng giao em cho anh chị trông
Ở nhà, nhiều bé lớn đã quen giúp ba mẹ trông em một chút: lấy giúp khăn, chơi với em trong lúc mẹ nấu cơm. Đến nơi gửi, người lớn vô tình dặn "con trông em nhé", và bé lớn coi đó là nhiệm vụ. Bé có thể bỏ chơi để đứng cạnh phòng em, khóc khi nghe em khóc, hay bực khi cô không cho vào thăm em.
Ba mẹ nên nói rõ với bé lớn: ở đây có cô trông em, việc của con là chơi và học với các bạn. Nếu con lo cho em, con hỏi cô, cô sẽ cho con biết em đang làm gì. Câu nói đơn giản đó trả lại cho bé lớn quyền được là một đứa trẻ trong buổi gửi.
Cũng nên dặn cô điều tương tự. Một số nơi gửi, thấy bé lớn ngoan, sẽ nhờ bé dỗ em hoặc đưa em đi vệ sinh. Thỉnh thoảng cho bé lớn qua chào em là điều dễ thương, nhưng giao việc chăm em cho một bé năm sáu tuổi là không an toàn với bé nhỏ và không công bằng với bé lớn.
Ngược lại, bé nhỏ có thể bám anh chị, khóc đòi đi theo khi anh chị sang nhóm lớn. Những buổi đầu, ba mẹ có thể trao bé nhỏ trước cho cô, chào em, rồi mới đưa bé lớn sang nhóm của mình, để bé nhỏ không phải chứng kiến hai lần chia tay liền nhau.
Chọn gói khi hai bé có nhịp ngủ khác nhau
Chuyện khó nhất khi gửi hai bé chênh tuổi thường là giấc ngủ. Bé dưới một tuổi rưỡi có khi còn ngủ hai giấc, bé hai ba tuổi ngủ một giấc trưa dài, bé năm tuổi có khi đã bỏ ngủ trưa. Một khung giờ cho cả hai bé thường sẽ trùm vào giấc ngủ của ít nhất một bé.
Cách nghĩ đơn giản là ưu tiên bé nhỏ. Bé lớn chịu được một buổi lệch nhịp tốt hơn nhiều. Nếu việc của ba mẹ cho phép, chọn khung giờ không trùm giấc ngủ chính của bé nhỏ, hoặc chọn gói đủ dài để bé nhỏ ngủ trọn giấc ở nơi gửi rồi mới đón, thay vì đón giữa giấc.
Hai bé cũng không bắt buộc phải cùng gói. Có gia đình gửi bé lớn gói sáu giờ để bé có trọn buổi hoạt động, còn bé nhỏ chỉ gói ba giờ và được ông bà hay ba mẹ đón sớm. Cách này tốn công đón hai lần nhưng hợp với sức của từng bé. Ngược lại, nếu chỉ có một người đón, hai bé cùng giờ về là lựa chọn thực tế hơn.
Nếu bé nhỏ chưa từng ngủ ở nơi gửi, những buổi đầu đừng chọn gói dài chỉ vì bé lớn cần. Có thể cho bé nhỏ đi thử vài buổi ngắn trước, trong khi bé lớn đã quen, rồi mới gửi hai bé cùng ngày dài.
Khi một bé ốm: phòng lây ở nhà và ở nơi gửi
Anh chị em ở chung nhà, ăn chung, chơi chung, nên khi một bé mắc bệnh truyền nhiễm như cúm, tay chân miệng, đau mắt đỏ, bé kia thường có nguy cơ lây cao. Có khi bé kia trông vẫn khoẻ nhưng đang trong những ngày ủ bệnh, chưa có biểu hiện gì.
Bé đang ốm, đặc biệt là đang sốt hay có bệnh lây, nên ở nhà, không gửi. Với bé còn khoẻ, quyết định gửi hay không là của gia đình, nhưng ba mẹ nên báo thẳng với nơi gửi rằng anh chị hoặc em của bé đang mắc bệnh gì. Nơi gửi cần biết để theo dõi bé sát hơn, rửa tay và vệ sinh đồ chơi kỹ hơn, và gọi ba mẹ sớm nếu bé có dấu hiệu lạ. Một số nơi có quy định riêng về trường hợp này; hỏi trước khi mang bé đến.
Giữ im lặng vì sợ bị từ chối là điều nên tránh. Nơi gửi theo giờ có nhiều bé lạ mỗi ngày, nhiều bé rất nhỏ, và một ca bệnh lây không được báo có thể lan cho cả nhóm. Với những bệnh có khuyến cáo nghỉ học, cách ly của ngành y tế, ba mẹ làm theo hướng dẫn của bác sĩ đã khám cho bé và khuyến cáo hiện hành.
Ba mẹ nên đưa bé đi khám khi bé sốt cao hoặc sốt kéo dài, li bì, bỏ ăn bỏ uống, nổi ban hay bóng nước, thở nhanh, co giật, hoặc khi đã có anh chị em mắc bệnh lây mà bé bắt đầu có biểu hiện. Trang này không chẩn đoán hay hướng dẫn dùng thuốc; mọi quyết định điều trị do bác sĩ.
Bé lớn đã quen nơi gửi, bé nhỏ mới đến lần đầu
Trường hợp hay gặp là anh chị đã gửi nhiều lần, quen cô, quen phòng, còn em mới đủ tuổi đi gửi. Ba mẹ dễ nghĩ có anh chị đi cùng thì em sẽ quen nhanh. Điều đó đúng một phần: bé nhỏ thấy anh chị vui vẻ bước vào thì cũng bớt sợ chỗ lạ. Nhưng bé nhỏ vẫn cần một quá trình làm quen của riêng mình, với cô của nhóm mình, phòng của nhóm mình.
Những buổi đầu của bé nhỏ nên được đối xử như mọi buổi gửi đầu tiên: gói ngắn, không trùm giấc ngủ, đón đúng hẹn, mang món đồ quen. Bé lớn có thể vẫn đi gói dài như thường, hoặc cùng về sớm với em nếu nhà chỉ có một người đón.
Bé lớn cũng có thể giúp em theo cách hợp tuổi: kể cho em nghe ở đó có gì vui, cô tên gì, có đồ chơi gì, trước ngày đi. Lời kể của anh chị thường làm bé nhỏ tò mò và yên tâm hơn lời của người lớn. Chỉ cần ba mẹ nhớ rằng bé lớn kể cho vui, không phải chịu trách nhiệm làm em hết khóc.
Ngược lại, khi em đã quen mà bé lớn mới bắt đầu đi gửi, ví dụ bé lớn vốn học chính khoá ở trường khác, thì bé lớn cũng cần được chuẩn bị riêng, không mặc định là con lớn rồi thì tự lo được.
Đồ, phiếu dặn và chuyện đón trả cho hai bé
Hai bé là gấp đôi đồ đạc và gấp đôi thông tin. Một vài cách làm giúp buổi sáng bận rộn đỡ rối và cô không nhầm đồ của hai bé:
- Mỗi bé một túi riêng, có tên bé, không gộp chung để "cho gọn".
- Mỗi bé một phần dặn riêng: giờ ngủ, món ăn, dị ứng, thuốc theo đơn nếu có, nỗi sợ, đồ quen.
- Báo nơi gửi hai bé là anh chị em, để hai cô phụ trách biết và liên lạc với nhau khi cần.
- Thống nhất ai đón bé nào, giờ nào, và đăng ký người đón cho cả hai bé.
- Đến đón, nhận bé nhỏ trước nếu bé nhỏ dễ sốt ruột, rồi cùng bé nhỏ sang đón anh chị.
- Hỏi riêng từng cô về buổi của từng bé, đừng chỉ hỏi bé lớn "em hôm nay thế nào".
Trên đường về, mỗi bé được kể chuyện của mình. Bé lớn hay kể nhiều và kể luôn chuyện của em, ba mẹ có thể nhẹ nhàng nói "để em kể nhé" để bé nhỏ cũng có phần.
Mầm Non Theo Giờ tại bốn cơ sở Global Star School khu Quận 12 cũ nhận bé từ 6 tháng đến 6 tuổi, nên hai bé chênh tuổi có thể gửi cùng một cơ sở với gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày. Khi đăng ký qua form trên trang, ba mẹ ghi tên, tuổi từng bé và ghi chú hai bé là anh chị em.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cho anh em ruột học chung một nhóm khi gửi theo giờ?
Hợp khi hai bé cùng tuổi mẫu giáo, chênh nhau ít và không hay tranh nhau. Khi em còn ở tuổi nhà trẻ mà anh chị đã lớn, tách nhóm thường an toàn hơn, cho hai bé gặp nhau lúc đến, về hoặc giờ chơi chung.
Bé lớn đòi ở cùng em ở nơi gửi thì làm sao?
Nói với bé có cô trông em, việc của con là chơi với bạn. Dặn cô cho bé lớn ghé chào em một lần hoặc kể bé nghe em đang làm gì. Thường sau vài buổi, bé lớn yên tâm và vui với nhóm của mình.
Một con bị tay chân miệng thì con kia có đi gửi được không?
Bé còn khoẻ có nguy cơ đang ủ bệnh. Ba mẹ phải báo nơi gửi để họ quyết định và theo dõi bé, làm theo hướng dẫn của bác sĩ và khuyến cáo của ngành y tế. Bé có biểu hiện sốt, loét miệng, bóng nước thì cho nghỉ và đi khám.
Gửi hai bé có phải cùng một gói giờ không?
Không bắt buộc. Có thể gửi bé lớn gói dài hơn và đón bé nhỏ sớm. Nếu chỉ một người đón, chọn khung giờ ưu tiên giấc ngủ của bé nhỏ vì bé lớn chịu lệch nhịp tốt hơn.
Hai bé sinh đôi đi gửi theo giờ cần dặn cô gì?
Dặn cô cách phân biệt hai bé, gọi đúng tên, và ghi riêng bữa ăn, giấc ngủ, chuyện vệ sinh của từng bé. Nếu hai bé hay tranh nhau, có thể đề nghị cô cho mỗi bé ở một góc chơi khác nhau.