Gửi trẻ theo giờ có cần mang sữa và đồ ăn hay không phụ thuộc vào ba thứ: gói giờ ba mẹ chọn có trùng bữa ăn của bé không, bé đang ở giai đoạn ăn gì, và nơi gửi có bếp nấu cho trẻ hay chỉ trông giữ. Với bé đã ăn cơm nát, cơm thường, nơi gửi có bếp thì bé ăn theo thực đơn của lớp là gọn nhất. Với bé còn bú bình, đang ăn dặm theo độ thô riêng, hoặc có dị ứng, ba mẹ gần như luôn phải mang phần ăn hoặc ít nhất là sữa của bé.
Nhiều ba mẹ lần đầu gửi bé theo giờ hay rơi vào một trong hai thái cực: mang cả túi đồ ăn như đi dã ngoại, hoặc không mang gì vì nghĩ "trường lo hết". Cả hai đều có thể làm buổi gửi trục trặc. Bài này giúp ba mẹ đối chiếu gói giờ với bữa của bé, quyết định mang gì, đóng gói và ghi chú ra sao để cô cho bé ăn đúng như ở nhà.
Gói 3 giờ, 6 giờ hay cả ngày thì bé ăn mấy bữa ở lớp?
Cách nhanh nhất là đặt lịch ăn thật của bé cạnh khung giờ gửi. Bảng dưới là cách tính thường gặp ở các cơ sở trông trẻ theo giờ; mỗi nơi có quy định riêng nên ba mẹ hỏi lại khi đặt chỗ:
| Gói gửi | Bữa thường rơi vào | Bé đã ăn cơm, ăn theo lớp | Bé còn bú, ăn dặm, có dị ứng |
|---|---|---|---|
| 3 giờ | Một bữa phụ hoặc một cữ sữa, có khi không trùng bữa nào | Thường chỉ cần nước uống, ăn nhẹ theo lớp | Mang một cữ sữa, một phần ăn nhẹ quen |
| 6 giờ | Một bữa chính và một bữa phụ | Ăn theo thực đơn lớp, báo món bé chưa ăn | Mang bữa chính, sữa, phần ăn nhẹ |
| Cả ngày | Hai bữa chính, một đến hai bữa phụ, vài cữ sữa | Ăn theo lớp, mang thêm sữa nếu bé uống loại riêng | Mang đủ phần cả ngày, ghi giờ từng cữ |
Lưu ý là bữa của bé không phải lúc nào cũng khớp với giờ ăn của lớp. Một bé quen ăn trưa lúc 11 giờ mà ba mẹ gửi gói 3 giờ từ 9 giờ đến 12 giờ thì bữa trưa rơi đúng vào buổi gửi, dù gói ngắn. Ngược lại, gửi gói 6 giờ từ 13 giờ đến 19 giờ có thể bao trùm bữa xế và bữa tối. Vì vậy ba mẹ nên nói giờ gửi cụ thể chứ không chỉ nói tên gói khi đặt lịch, để cơ sở biết bé sẽ ăn bữa nào ở lớp.
Khi nào để bé ăn theo thực đơn của lớp là hợp lý?
Bé đã ăn được cơm nát hoặc cơm thường. Phần lớn bé từ khoảng hai tuổi trở lên ăn được bữa chung của lớp: cơm, canh, món mặn cắt nhỏ. Ăn cùng các bạn còn giúp bé dễ ăn hơn ở nơi lạ, vì trẻ hay bắt chước bạn bên cạnh.
Nơi gửi có bếp nấu trong ngày và cho xem thực đơn. Ba mẹ nên hỏi thực đơn của ngày gửi hoặc của tuần, xem có món bé chưa từng ăn không. Món mới không phải lý do để mang đồ riêng, nhưng nên dặn cô cho bé ăn ít và quan sát.
Bé không dị ứng và không ăn kiêng theo chỉ định. Khi bé có dị ứng thực phẩm đã được bác sĩ xác định, ba mẹ cần trao đổi riêng với cơ sở, và nhiều trường hợp mang đồ ăn từ nhà là cách an toàn hơn. Chuyện dị ứng có bài riêng trong chuyên mục này.
Ba mẹ muốn buổi gửi đơn giản. Đồ ăn mang từ nhà kéo theo việc đóng gói, giữ lạnh, hâm nóng, ghi chú. Nếu bé ăn được bữa của lớp thì gửi gọn tay hơn cho cả nhà lẫn cô, nhất là những buổi gửi gấp buổi sáng.
Ba mẹ vẫn được hỏi lại sau buổi. Ăn theo lớp không có nghĩa là không biết bé ăn gì. Khi đón, ba mẹ hỏi bé ăn món nào, được bao nhiêu phần, có nôn trớ hay từ chối món nào không — những câu này giúp lần gửi sau ba mẹ dặn cô chính xác hơn.
Trường hợp nào nên mang sữa và đồ ăn từ nhà?
Mang đồ ăn từ nhà hợp lý khi phần ăn của bé khác hẳn bữa chung của lớp, hoặc khi bé đang ở giai đoạn dễ từ chối thức ăn lạ. Các trường hợp hay gặp:
- Bé còn bú sữa mẹ vắt hoặc sữa công thức: lớp thường không pha sẵn loại sữa riêng của từng bé, ba mẹ mang sữa đã chia cữ, hoặc mang bột sữa đã đong sẵn từng lần pha.
- Bé đang ăn dặm: độ thô, độ đặc, cách nêm của mỗi nhà một khác; bé bảy, tám tháng ăn cháo rây mà gặp cháo hạt vỡ có thể ọe và bỏ bữa.
- Bé có dị ứng hoặc chế độ ăn theo chỉ định của bác sĩ: mang đồ ăn riêng giảm rủi ro nhiễm chéo, nhưng vẫn phải báo cơ sở bằng văn bản.
- Gia đình ăn chay hoặc kiêng một số thực phẩm: ba mẹ nên hỏi trước xem lớp có làm riêng được không; nếu không, mang phần ăn của bé.
- Bé rất kén ăn, chỉ ăn vài món quen: buổi gửi đầu tiên mang món quen giúp bé không nhịn đói; các buổi sau có thể chuyển dần sang ăn theo lớp.
- Bé cần bữa phụ ngoài giờ chung: ví dụ bé đói sớm, quen ăn bánh nhẹ giữa buổi; mang một phần nhỏ và dặn cô giờ cho ăn.
Ba mẹ nên hỏi cơ sở có chính sách gì về đồ ăn từ ngoài vào. Một số nơi chỉ nhận sữa và đồ ăn dặm, không nhận bánh kẹo hay đồ chiên để tránh các bé khác đòi theo, hoặc vì lo dị ứng của bạn cùng lớp. Đây là quy định hợp lý, ba mẹ không nên coi là làm khó. Đồ ăn có hạt, đậu phộng, mè nên hỏi kỹ trước khi mang vì trong lớp có thể có bé dị ứng nặng.
Đóng gói và giữ lạnh đồ ăn thế nào trong thời tiết TP.HCM?
Thành phố nóng gần như quanh năm, đồ ăn để trong túi vải ở nhiệt độ phòng vài tiếng dễ chua, nhất là cháo, súp, sữa. Một quy trình đóng gói gọn mà an toàn:
- Nấu hoặc chuẩn bị phần ăn trong buổi sáng, để nguội bớt rồi cho vào hộp có nắp kín, không để nguội lâu ngoài bàn.
- Chia theo từng bữa, mỗi hộp một bữa, để cô không phải chia lại và phần bé ăn dở không lẫn với phần chưa ăn.
- Cho các hộp và bình sữa vào túi giữ nhiệt có túi đá gel hoặc đá viên đựng trong túi kín, nhất là với gói 6 giờ và cả ngày.
- Dán tên bé, tên món và giờ dự kiến cho ăn trên nắp hộp bằng băng dính giấy, viết bút không phai.
- Khi giao, nói với cô món nào cần cho vào tủ lạnh, món nào cần hâm, hâm đến mức nào; hỏi cơ sở có lò vi sóng hay nồi hâm riêng không.
- Không mang phần thức ăn đã hâm lại nhiều lần từ hôm trước; phần bé ăn dở ở lớp nên bỏ, không mang về cho bé ăn tiếp.
Nếu ba mẹ không chắc cơ sở có tủ lạnh dành cho đồ của trẻ, hãy hỏi thẳng khi gọi đặt chỗ. Một nơi trông trẻ có bếp thường có khu bảo quản thực phẩm riêng; nơi chỉ trông giữ có thể không có, khi đó ba mẹ nên chọn phần ăn ít hỏng hoặc rút ngắn giờ gửi qua bữa.
Nước uống và bữa phụ — hai thứ hay bị quên
Trong ngày gửi, nước uống quan trọng không kém bữa chính, đặc biệt những ngày nắng gắt hoặc khi bé chơi vận động ngoài trời. Lớp thường có nước đun sôi để nguội và cốc riêng của từng bé, nhưng bé lần đầu đến chỗ lạ có thể không chịu uống bằng cốc của lớp. Mang theo bình nước quen của bé, có tên bé, là cách đơn giản để bé chịu uống. Ba mẹ dặn cô nhắc bé uống sau giờ chơi và sau khi ngủ dậy.
Bữa phụ là chỗ dễ lệch nhất giữa nhà và lớp. Ở nhà bé có thể quen ăn trái cây giữa buổi sáng, sữa chua buổi chiều; ở lớp, giờ bữa phụ cố định cho cả nhóm. Với gói 3 giờ, bữa phụ thường là phần ăn duy nhất bé có ở lớp, nên ba mẹ cần hỏi lớp cho ăn gì để biết bé có cần ăn thêm trước khi đi hay không.
Một lỗi hay gặp là cho bé ăn quá no ngay trước khi gửi để "khỏi phải ăn ở lớp". Bé no căng rồi lại khóc khi chia tay có thể nôn trớ, và vẫn đói khi bữa của lớp đã qua. Ăn vừa phải, đúng giờ quen, rồi để bé ăn bữa tiếp theo ở lớp thường êm hơn.
Phiếu dặn cô về chuyện ăn: ghi gì cho đủ mà không dài
Cô ở lớp theo giờ có thể nhận nhiều bé mới mỗi ngày, nên lời dặn miệng ở cửa dễ bị sót. Một tờ giấy nhỏ hoặc phần ghi chú khi đặt lịch, đủ các ý sau, giúp cô làm đúng ngay từ bữa đầu:
- Giờ ăn, giờ uống sữa thường ngày của bé, và lần ăn gần nhất trước khi gửi.
- Lượng ăn bình thường: bao nhiêu chén cơm, bao nhiêu ml sữa một cữ — để cô biết bé ăn ít đi hay ăn bình thường.
- Bé tự xúc hay cần đút, dùng muỗng hay đũa tập ăn, uống cốc hay bình, có cần yếm không.
- Món bé chưa từng ăn và món bé không ăn; dị ứng đã được xác định (nếu có) ghi riêng một dòng, in đậm.
- Dấu hiệu bé đói, bé no của riêng bé — có bé đói thì quấy, có bé đói thì im lặng ngồi một góc.
- Cách xử lý ba mẹ muốn nếu bé không chịu ăn: dỗ thêm một lần, đổi món, hay để bé nghỉ và báo lại.
Lời dặn càng cụ thể thì cô càng ít phải đoán. Câu "bé ăn tốt lắm" không giúp gì nhiều; câu "bé ăn được nửa chén cơm, thích canh bí, không ăn cá" giúp cô xếp bữa cho bé ngay.
Đón bé xong nên hỏi gì về bữa ăn trong buổi?
Lúc đón là lúc ba mẹ ghép lại bức tranh trong ngày. Nhiều cơ sở có báo cáo cuối buổi ghi bé ăn bao nhiêu phần, uống bao nhiêu sữa. Nếu không có, ba mẹ hỏi ba câu: bé ăn mấy bữa, ăn được khoảng bao nhiêu so với phần mang theo hoặc phần của lớp, và có gì bất thường như nôn, đau bụng, đi ngoài lỏng không.
Câu trả lời của cô là dữ liệu để ba mẹ chỉnh lần đóng gói sau. Phần mang theo còn nguyên gần hết thì lần sau chia hộp nhỏ hơn hoặc đổi sang món bé chắc chắn ăn; phần của lớp bé ăn sạch thì có thể bớt đồ mang từ nhà. Món nào bé ăn được ở lớp, ba mẹ ghi lại để lần sau dặn cô mời bé món đó trước. Chuyện bé ăn ít, uống ít kéo dài qua nhiều buổi có bài riêng trong chuyên mục này.
Trường hợp bé có dấu hiệu nôn nhiều lần, tiêu chảy, nổi mẩn sau bữa ăn ở lớp thì ba mẹ nên hỏi kỹ bé đã ăn món gì và theo dõi; dấu hiệu nặng như khó thở, sưng môi mắt, li bì thì đưa bé đi khám ngay, không chờ.
Nếu ba mẹ ở khu Quận 12 cũ và lân cận cần gửi bé ngắn hạn, Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School nhận bé từ 6 tháng đến 6 tuổi theo gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày. Ba mẹ điền form đăng ký trên trang, ghi rõ thói quen ăn, ngủ, vệ sinh của bé ở phần ghi chú, nhà trường sẽ gọi lại để xác nhận lịch và hỏi thêm những điều cô cần biết trước buổi gửi.
Câu hỏi thường gặp
Gửi bé gói 3 giờ buổi sáng có cần cho bé ăn sáng ở nhà không?
Có, nên cho bé ăn sáng ở nhà như bình thường, vì gói 3 giờ buổi sáng thường chỉ có bữa phụ nhẹ ở lớp. Ba mẹ cho bé ăn vừa đủ, không ép ăn quá no trước khi đi để tránh nôn trớ lúc chia tay ở cửa lớp.
Nơi gửi có hâm nóng sữa và cháo cho bé không?
Phần lớn cơ sở có bếp hoặc khu pha sữa sẽ hâm giúp, nhưng cách hâm khác nhau: có nơi dùng nồi hâm, có nơi dùng lò vi sóng. Ba mẹ hỏi trước khi gửi và dặn rõ muốn hâm đến mức ấm hay nóng, đặc biệt với sữa mẹ vắt.
Có nên gửi kèm bánh kẹo cho bé ăn ở lớp không?
Nhiều nơi không nhận bánh kẹo từ ngoài vì các bé khác sẽ đòi theo và vì lo dị ứng của bạn cùng lớp. Nếu bé cần bữa phụ riêng, ba mẹ chọn món đơn giản như trái cây cắt sẵn, sữa chua, và hỏi trước cơ sở có cho phép không.
Bé ăn ở lớp ít hơn ở nhà nhiều thì có sao không?
Trong vài buổi gửi đầu, bé ăn ít hơn ở nhà là chuyện thường gặp vì chỗ lạ và người lạ. Ba mẹ cho bé ăn bù một bữa nhẹ khi về. Nếu kéo dài nhiều buổi hoặc bé sụt cân, mệt, ba mẹ nên trao đổi với cô và hỏi ý kiến bác sĩ nhi.
Đồ ăn mang từ nhà để được bao lâu?
Thời gian để được phụ thuộc vào món ăn và cách giữ lạnh. Ở thời tiết nóng như TP.HCM, đồ ăn nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá vài giờ; ba mẹ dùng túi giữ nhiệt có đá, hỏi lớp có tủ lạnh không, và chọn món ít hỏng cho buổi gửi dài.
Có cần mang muỗng, bát, cốc riêng cho bé không?
Lớp thường có dụng cụ ăn chung đã vệ sinh cho từng bé. Tuy vậy, với bé còn nhỏ hoặc mới tập ăn, mang muỗng mềm, cốc tập uống hay bình quen giúp bé chịu ăn uống hơn. Ba mẹ ghi tên bé lên từng món đồ để không lẫn.