Bé đang tập bỏ bỉm vẫn gửi theo giờ được, miễn là ba mẹ báo cô rõ bé đang ở giai đoạn nào, dùng từ gì để báo đi vệ sinh, quen bô hay bồn cầu có bệ thu nhỏ, và mang đủ quần lót, đồ thay. Điều quan trọng nhất là hai nơi tập cùng một cách: cùng lời nhắc, cùng phản ứng bình tĩnh khi bé lỡ tè ra quần.
Gửi theo giờ có một khó khăn riêng: bé không ở lớp hằng ngày nên cô không quen tín hiệu của bé, còn bé thì gặp nhà vệ sinh lạ, bồn cầu lạ, người lạ. Bài này giúp ba mẹ chuẩn bị để buổi gửi không làm việc tập bỏ bỉm lùi lại, và biết khi nào nên tạm hoãn tập.
Bé đang ở giai đoạn nào của việc bỏ bỉm?
Tập bỏ bỉm không diễn ra trong một ngày mà qua nhiều giai đoạn: bé bắt đầu nhận ra mình đang tè hay đi ngoài, bé báo sau khi đã tè, bé báo trước một chút, bé tự đi được với sự giúp đỡ, rồi bé tự đi hoàn toàn. Khô ban đêm thường đến muộn hơn khô ban ngày, có bé muộn hơn vài năm.
Thời điểm bắt đầu tập khác nhau nhiều giữa các bé. Nhiều bé sẵn sàng vào khoảng 18 tháng đến 3 tuổi, khi có những dấu hiệu như giữ bỉm khô được một đến hai giờ, tỏ ra khó chịu khi bỉm ướt, hiểu và làm theo lời dặn đơn giản, muốn bắt chước người lớn đi vệ sinh. Không có mốc tháng bắt buộc nào; ép bé chưa sẵn sàng thường làm việc tập kéo dài hơn.
Ba mẹ nên xác định bé đang ở đâu trước khi gửi, rồi nói với cô bằng mô tả cụ thể. Câu "bé đang tập bỏ bỉm" quá chung. Câu "bé khô được khoảng hai giờ, báo trước được khi muốn tè nhưng chưa báo khi muốn đi ngoài, quen ngồi bô, vẫn mặc bỉm khi ngủ" giúp cô biết ngay phải làm gì.
Với bé mới bắt đầu tập vài ngày, ba mẹ có thể cân nhắc cho bé mặc bỉm quần trong buổi gửi, rồi tiếp tục tập ở nhà. Với bé đã khô ban ngày ổn định vài tuần, nên để bé mặc quần lót ở lớp như ở nhà, để không làm bé lẫn lộn.
Một mẹo nhỏ là viết sẵn ba bốn dòng ngắn về giai đoạn của bé vào phiếu dặn hoặc ghi chú khi đặt chỗ. Gửi theo giờ có khi mỗi buổi gặp một cô khác nhau; lời dặn bằng miệng ở cửa lớp dễ bị quên trong lúc đón nhiều bé, còn dòng ghi chú thì cô nào nhận ca cũng đọc được.
Những điều phải báo cô để hai bên tập cùng một cách
Thống nhất cách tập giữa nhà và lớp là việc quan trọng nhất. Ba mẹ báo cô các ý sau, có thể ghi vào phiếu dặn:
- Từ bé dùng để báo: "tè", "đi tè", "đi ị", "mắc", hay một cử chỉ riêng; bé lạ chỗ hay nói rất nhỏ hoặc chỉ ra hiệu.
- Dấu hiệu bé sắp đi: bắt chéo chân, nhảy tại chỗ, nắm quần, đứng im, chui vào góc.
- Bé quen bô, ghế thu nhỏ đặt trên bồn cầu hay ngồi bồn cầu thấp; bé có cần bậc kê chân không.
- Nhịp nhắc ở nhà: sau khi ngủ dậy, sau bữa ăn, trước khi ra ngoài, hay khoảng mỗi một đến hai giờ.
- Bé tự kéo quần được chưa, tự lau được chưa, có cần cô giúp không.
- Cách ba mẹ phản ứng khi bé lỡ tè ra quần: bình tĩnh, không la mắng, thay đồ, nhắc nhẹ lần sau.
- Bé còn mặc bỉm khi ngủ trưa hay không.
Nếu lớp có cách làm khác ở một điểm nào đó, ví dụ cả lớp cùng đi vệ sinh theo giờ, ba mẹ hỏi rõ và có thể kể trước với bé để bé không bất ngờ. Bé thấy các bạn cùng đi thì nhiều khi lại hào hứng hơn.
Vì sao bé đang tập tốt ở nhà lại hay tè dầm ở lớp?
Nhà vệ sinh lạ. Bồn cầu cao hơn, tiếng xả nước to hơn, phòng lạ, có khi có bạn khác ở trong. Nhiều bé ngại, không dám đi, nhịn đến khi không nhịn được nữa.
Mải chơi. Ở lớp có nhiều đồ chơi và bạn mới, bé quá hào hứng nên quên mất tín hiệu của cơ thể, đến lúc nhận ra thì đã muộn.
Ngại nói với người lạ. Bé chưa quen cô có thể không dám báo, hoặc báo nhỏ quá, cô không nghe kịp trong lúc lớp ồn.
Căng thẳng khi xa ba mẹ. Những thay đổi lớn trong sinh hoạt, kể cả đi gửi, có thể làm bé tạm thời thoái lui: bé đã khô rồi lại tè dầm trong vài ngày. Đây là phản ứng hay gặp và thường qua đi khi bé quen.
Thiếu nhịp nhắc. Ở nhà, ba mẹ có thể nhắc bé rất đều mà không để ý. Ở lớp, nếu cô không biết nhịp đó, bé dễ bị lỡ. Đây là lý do việc báo nhịp nhắc cho cô quan trọng.
Chuẩn bị cho buổi gửi khi bé đang tập bỏ bỉm
Một danh sách chuẩn bị đơn giản giúp buổi gửi không làm việc tập bị gián đoạn:
- Vài ngày trước buổi gửi, cho bé tập đi vệ sinh ở những nơi khác nhà: nhà ông bà, nhà vệ sinh ở trung tâm thương mại, để bé quen chỗ lạ.
- Nếu bé chỉ quen bô ở nhà, cho bé tập ngồi ghế thu nhỏ trên bồn cầu, vì nhiều lớp dùng bồn cầu thấp hoặc ghế thu nhỏ.
- Kể với bé: "ở lớp, khi con muốn đi tè, con nói với cô nhé, cô sẽ dắt con đi".
- Chuẩn bị túi đồ: 3 đến 4 quần lót, 2 bộ đồ, tất dự phòng, túi đựng đồ ướt, một bỉm quần cho giờ ngủ nếu cần.
- Cho bé mặc đồ dễ kéo lên xuống: quần chun, không dây, không nút phức tạp, không quần yếm.
- Đưa đi vệ sinh ngay trước khi rời nhà và nhờ cô dắt bé đi vệ sinh ngay khi bé vào lớp.
- Ghi phiếu dặn về giai đoạn tập, từ bé dùng, nhịp nhắc, cách phản ứng khi bé tè ra quần.
Đồ dễ cởi là chi tiết nhỏ nhưng tạo khác biệt lớn. Bé đang tập có vài giây giữa lúc nhận ra và lúc không nhịn được; một chiếc quần yếm có khoá cài vai có thể biến lần đi vệ sinh thành lần tè ra quần.
Khi bé tè ra quần ở lớp: phản ứng thế nào để không lùi lại
Bé tè ra quần trong giai đoạn tập là chuyện bình thường, ở nhà hay ở lớp đều vậy. Cách người lớn phản ứng quyết định bé tiếp tục tự tin hay bắt đầu sợ. La mắng, chê cười, so sánh với bạn, phạt đều làm bé xấu hổ, có bé sẽ giấu, nhịn tiểu, hoặc từ chối đi vệ sinh ở lớp.
Cách được nhiều chuyên gia nuôi dạy trẻ khuyên là bình tĩnh và trung tính: "con tè ra quần rồi, mình đi thay đồ nhé, lần sau con thấy buồn tè thì nói cô". Thay đồ nhanh, kín đáo, không làm lớn chuyện trước các bạn. Ba mẹ nên nói với cô rằng mình mong cô làm như vậy.
Khi đón bé, ba mẹ cũng phản ứng như thế. Đừng hỏi dồn "sao con lại tè ra quần", mà khen những lần bé đã báo được, đã đi vệ sinh được ở lớp. Bé cần nghe rằng đi vệ sinh ở chỗ lạ là việc bé làm được.
Nếu bé tè ra quần nhiều lần trong buổi, hoặc liên tục nhiều buổi gửi, ba mẹ có thể cân nhắc cho bé mặc bỉm quần ở lớp trong một thời gian, nói với bé đây là để bé thoải mái ở lớp mới, không phải vì bé "hư". Ở nhà vẫn tiếp tục tập bình thường.
Bé nhịn tiểu, nhịn đi ngoài ở lớp: dấu hiệu và cách giúp
Một số bé ngại nhà vệ sinh lạ nên nhịn suốt buổi, về đến nhà mới đi. Nhịn tiểu vài giờ thỉnh thoảng thường không gây hại, nhưng nếu thành thói quen thì có thể dẫn đến táo bón, đau bụng, hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu. Bé nhịn đi ngoài lâu ngày cũng có thể bị phân cứng, đau khi đi, rồi càng sợ đi.
Dấu hiệu bé đang nhịn: bé không đi vệ sinh lần nào trong buổi gửi dài, về nhà là chạy ngay vào nhà vệ sinh, bé bắt chéo chân, ngồi bó gối, ít uống nước ở lớp để không phải đi. Ba mẹ hỏi cô bé đi vệ sinh mấy lần trong buổi, có uống nước đủ không.
Cách giúp bé là làm cho nhà vệ sinh ở lớp bớt đáng sợ: cô dắt bé đi xem nhà vệ sinh ngay khi đến lớp, cho bé tự bấm nút xả nước nếu bé thích, hoặc để bé đi cùng một bạn quen. Ba mẹ có thể đến sớm hơn vài phút trong buổi đầu và đưa bé đi vệ sinh ở lớp một lần trước khi chia tay.
Nếu bé đau khi đi tiểu, tiểu nhiều lần, nước tiểu có mùi lạ, đau bụng, táo bón kéo dài, hoặc sốt không rõ lý do, ba mẹ nên đưa bé đi khám. Ba mẹ không tự dùng thuốc nhuận tràng hay thuốc khác cho bé khi chưa có chỉ định.
Có nên hoãn tập bỏ bỉm khi sắp gửi nhiều?
Khi gia đình có thay đổi lớn, như mẹ sinh em bé, chuyển nhà, bắt đầu gửi bé nhiều buổi trong tuần, nhiều chuyên gia khuyên không nên bắt đầu tập bỏ bỉm đúng lúc đó. Bé cần sự ổn định để tập một kỹ năng mới; thêm quá nhiều thay đổi cùng lúc dễ khiến bé chống đối hoặc thoái lui.
Nếu bé chưa bắt đầu tập mà sắp gửi theo giờ nhiều, ba mẹ có thể chờ vài tuần cho bé quen nơi gửi rồi mới bắt đầu. Nếu bé đang tập giữa chừng, thường không cần dừng hẳn; chỉ cần linh hoạt hơn, như cho bé mặc bỉm quần ở lớp, tiếp tục quần lót ở nhà.
Nếu bé đã khô ban ngày ổn định, không có lý do gì để quay lại bỉm chỉ vì đi gửi. Bé có thể tè dầm vài lần trong buổi đầu, nhưng thường nhanh chóng ổn định khi được đối xử bình tĩnh.
Với gia đình gửi bé xen kẽ, ví dụ hai ba buổi một tuần, điều giúp nhiều nhất là giữ lời nhắc và đồ dùng giống nhau ở hai nơi. Nếu ở nhà bé ngồi ghế thu nhỏ màu quen, ba mẹ có thể hỏi lớp cho mang một chiếc tương tự; nếu ở nhà bé được khen bằng một câu riêng, kể câu đó cho cô. Những điểm chung nhỏ làm bé thấy nhà vệ sinh ở lớp bớt xa lạ.
Ba mẹ không nên tự trách hay trách cô khi bé thoái lui. Đây là một phần của việc lớn lên, và hầu hết trẻ đều đi qua giai đoạn này. Nếu bé đã quá bốn, năm tuổi mà vẫn chưa khô ban ngày, hoặc đột ngột tè dầm nhiều sau một thời gian dài khô ráo, ba mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi.
Ba mẹ cần gửi bé ngắn hạn ở khu Quận 12 cũ và lân cận có thể tìm hiểu Mầm Non Theo Giờ tại Global Star School, nhận bé từ 6 tháng đến 6 tuổi theo gói 3 giờ, 6 giờ hoặc cả ngày. Khi đăng ký qua form trên trang, ba mẹ ghi vào phần ghi chú bé đang mặc bỉm, đang tập bỏ bỉm hay đã tự đi vệ sinh, để cô chuẩn bị đúng.
Câu hỏi thường gặp
Bé 2 tuổi đang tập bỏ bỉm có nên mặc bỉm khi đi gửi không?
Tuỳ giai đoạn. Bé mới tập vài ngày có thể mặc bỉm quần ở lớp để thoải mái, ở nhà vẫn tập tiếp. Bé đã khô ban ngày ổn định vài tuần thì nên mặc quần lót như ở nhà để không lẫn lộn, kèm đủ đồ thay.
Mang bao nhiêu quần lót khi gửi bé đang tập bỏ bỉm?
Với gói 3 giờ, ba mẹ thường mang 2 đến 3 quần lót và một bộ đồ; gói 6 giờ hoặc cả ngày mang 4 quần lót và 2 đến 3 bộ đồ, thêm tất và túi đựng đồ ướt. Mang dư một chút để cô không phải mượn đồ của lớp.
Bé tè dầm ở lớp có phải do cô không nhắc không?
Không hẳn. Nhà vệ sinh lạ, mải chơi, ngại nói với người lạ hay căng thẳng khi xa ba mẹ đều có thể làm bé tè dầm. Ba mẹ báo cô nhịp nhắc ở nhà và từ bé dùng để báo, rồi cùng điều chỉnh qua vài buổi.
Bé sợ bồn cầu ở lớp thì làm sao?
Cho bé tập đi vệ sinh ở những nơi khác nhà trước khi gửi, mang ghế thu nhỏ hoặc hỏi lớp có bô không, nhờ cô dắt bé đi xem nhà vệ sinh khi mới đến. Không ép bé ngồi khi bé đang sợ, vì có thể làm bé nhịn tiểu.
Bé đang khô ban ngày lại tè dầm sau khi đi gửi có sao không?
Thoái lui tạm thời khi có thay đổi lớn trong sinh hoạt là chuyện hay gặp. Ba mẹ và cô phản ứng bình tĩnh, không la mắng, thường bé sẽ ổn lại khi quen nơi gửi. Nếu kéo dài hoặc kèm đau khi tiểu, sốt, ba mẹ đưa bé đi khám.
Có nên bắt đầu tập bỏ bỉm cùng lúc với bắt đầu gửi trẻ?
Nhiều chuyên gia khuyên không nên bắt đầu hai thay đổi lớn cùng lúc. Ba mẹ có thể để bé quen nơi gửi trong vài tuần rồi mới bắt đầu tập, hoặc bắt đầu tập ở nhà trước khi gửi để bé có chút nền tảng.